وزارت جهاد کشاورزی
معاونت ترویج و نظام بهره برداری


طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها


(100 دستورالعمل 1000 الگو)


دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج

 دبیرخانه طرح تسریع انتقال یافته ها

 1385

 عنوان: طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها

مدیر طرح : محمدرضا جهانسوز

مشاور و ناظر فنی: پیمان فلسفی

مسئول اجرای طرح :ناصر نوروزی

تهیه و تدوین : ناصر نوروزی، حجت اله صعودی، مجید میرگوهر

کارگروه بازنگری : حجت اله صعودی، محمدعلی نوروززاده، عبدالحسین اسلامی، علیرضا سیداسحقی، طاهره بنکدار، علی اکبر صابری ، ناصرنوروزی، مجید میرگوهر

همکاران :غلامرضا ضیائی، ناصر شفیع زاده،حسین پیری، سیدمهدی حبیبی،علی خبیری،کلثوم افرند داود غفاری توران، فریبا حبیب کاظمی، محمدرضاگلدانی ، کاظم متین ، محمد شریفی مقدم ، محمدرضا عربی زنجانی، علی اصغرپالوچ ، عباس نجم آبادی، مسعود سیدی نیاسر، رفیع افتخار، محمدرضا عباسی، محمودرضااسفندیاری ، صدیقه بکوردی، ذوالفقار قاسمی، ابراهیم دانشوری، علی اصغر داداشپور و سعید رجاآبادی


طرح روی جلد : کاظم متین

 صفحه آرایی : لیلا احمدی – هاله محمدزاده - معصومه هاشم نژاد – رویا قربانی

شمارگان : محدود

سال : 1385

"فهرست مطالب"

فصل اول : کلیات 1
پیشگفتار 2
مقدمه 3
تعاریف واژگان 4
سابقه و پیشینه تجربی 7
اهداف 9
ویژگی های طرح تسریع انتقال یافته ها 10
اهمیت و ضرورت اجرای طرح 12
رهیافت ترویجی 14

فصل دوم : سازمان کار و شرح وظایف 16
نمودار سازمان کار و شرح وظایف 18
وظایف مرکز ترویج و خدمات جهادکشارزی 30
شرح وظایف بخش های تحقیقاتی ، ترویجی و اجرایی ، آموزشی و بهره بردار 31
شرح وظایف دفاتر معاونت ترویج و نظام بهره برداری 33
نمودار خلاصه شرح وظایف دفاتر معاونت ترویج 37
نمودار خلاصه شرح وظایف زیربخش های دست اندرکار طرح تسریع 38


فصل سوم : مراحل عملیاتی و روند اجرایی طرح 39
مراحل عملیاتی و اقدامات اجرایی طرح 40
نمودار مراحل عملیاتی طرح 42
روند اجرای طرح 43
لیست شرکت های تعاونی تولید همکار طرح 45
عناوین دستورالعمل های زیر بخش ها 50
جدول تعداد اولویت های استان 51
روند اجرایی فعالیت گروه های پوششی 53
نظارت ، ارزیابی 56


فصل چهارم : حجم فعالیت ها و اعتبارات 58
بهره برداران تحت پوشش 59
جدول کمی حجم فعالیت ها 60
جدول اعتباری رسانه ها 61
جدول اعتباری مشارکت ترویج، تحقیق و اجرا 62
جدول اعتباری آموزش های مهارتی، کارگاه و بازدید 63
جدول اعتباری عوامل انتقال یافته ها 64
جدول اعتباری مشوق های بهره برداران و طرح های مطالعاتی 65
جدول موضوع طرح های مطالعاتی 66
جدول جمع اعتبار حوزه، دفاتر و گروه های معاونت ترویج 67
جدول خلاصه جمع اعتبار 68 


فصل پنجم : الزامات و تمهیدات انگیزشی 69
الزامات اجرایی طرح 70
اقدامات و تمهیدات انگیزشی 71


فهرست منابع 74

فصل اول:


کلیات

پیشگفتار

افزایش گستره آموزش دست اندرکاران و بهره برداران واحدهای بهره برداری کشاورزی از طریق بهینه سازی روش های موجود و بکارگیری رهیافت ها و شیوه های نوین ترویجی برای انتقال یافته های تحقیقاتی و کاربردی رویکرد جدید معاونت ترویج و نظام بهره برداری می باشد.
جستجو برای بکار گیری شیوه های مناسب سرانجام به راهی رهنمون شد که تجربه ای موفق را آزموده بود. اجرای آزمایشی طرح تسریع انتقال یافته ها ی تحقیقاتی دیم در سال زراعی 80-1379 توسط واحدهای تابعه وزارت جهاد کشاورزی و دانشگاه در چهار استان کشور اجرا شد و سپس به مناطق دیگری هم تعمیم یافت و علیرغم محدودیتهایی که وجود داشت نتایج حاصل از اجرای طرح بسیار چشمگیر بود. اجرای طرح ایجاد گاوداری های نمایشی پیشرو و طرح تولید آرمانی (افزایش عملکرد گیاهان زراعی استان کرمانشاه) نیز از دیگر طرح هایی بود که در استان کرمانشاه اجرا شد و نتایج و چشم اندازهای روشن آن باعث تهیه و تدوین طرح حاضر در سطح ملی گردید . جا دارد از کلیه کسانی که به هر نحو شالوده این طرح را بنیان نهاده و تلاش های فراوانی در جهت اعتلای اهداف کشاورزی کشورمان بعمل آورده اند تشکر و قدردانی نمائیم.

دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج
دبیرخانه طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها
تیر ماه 1385

مقدمه

توسعه بخش کشاورزی در ارتباط مستقیم با تولید و بکارگیری فناوری مناسب و ایجاد مهارت لازم در کاربران و تولیدکنندگان بخش می باشد. بهبود کمی و کیفی محصولات کشاورزی مستلزم وجود و بکارگیری یافته های تحقیقاتی سازگار و دانش بومی و تجارب برتر در واحدهای بهره برداری می باشد .

در فرایند انتقال دانش فنی، سرعت و سهولت انتقال، گستردگی سطوح و تعداد بهره برداران تحت پوشش ، تثبیت نتایج و اثربخشی آنها و همچنین رعایت اصول توسعه پایدار کشاورزی، از عوامل مهم موفقیت طرحها و برنامه های ترویجی در راستای افزایش بهره وری و توسعه کشاورزی می باشد.

بررسی های انجام شده نشان می دهد که بین عملکرد متوسط کشوری و عملکرد بهره برداران برتر در بسیاری از موارد فاصله فاحشی وجود دارد. بعنوان مثال در سال 84 متوسط تولید گندم آبی کشور 3870 و بالاترین تولید کشوری 12700 کیلوگرم در هکتار بوده است. بخش عمده ای از این تفاوت حاصل بکارگیری یافته ها و توصیه های فنی و ترویجی است. تفاوت عملکرد در شرایط اقلیمی یکسان، موید آن است که در صورت تلفیق و بکارگیری مناسب نیروی انسانی، فن آوری و امکانات موجود می توان به سطوح بالای تولید دست یافت.

براساس رویکرد ترویجی افزایش تولید در واحدهای بهره برداری و بکارگیری همه جانبه توصیه های فنی با همکاری و ارتباط نزدیک تحقیقات، اجرا، ترویج و بهره برداران، امید می رود این طرح بتواند با تکیه بر رعایت مسائل کیفی و زیست محیطی، تحولی قابل انتظار را در تحقق اهداف خودکفایی و پایداری آن در محصولات استراتژیک ایجاد کند. براساس این طرح یافته های تحقیقاتی و تجارب برتر موجود جمع آوری و به صورت دستورالعمل کاربردی آماده می شود. بخش های تخصصی، موانع اجرایی موجود را برطرف نموده و انتقال و بکارگیری یافته ها با شیوه های مناسب ترویجی انجام می شود.

 تعاریف و واژگان:


واحدهای بهره برداری هدف:
واحدهای بهره برداری که از تلفیق و بکارگیری مناسب منابع انسانی دارای هدف مشترک، منابع تولید در دسترس و امکانات موجود تشکیل می شود و در آن یافته های تحقیقاتی کاربردی و دانش بومی در قالب توصیه های فنی با هدف افزایش کمی وکیفی تولید محصولات سالم به کار گرفته می شود. این واحدهای بهره‌برداری را می‌توان به سه سطح تقسیم بندی کرد : 
1. واحدهای تجاری (سهامی زراعی، کشت و صنعتهای خصوصی وواحدهای بهره برداری بزرگ)
2. واحدهای دهقانی (واحدهای خرد و واحدهای بزرگ دهقانی)
3. واحدهای تعاونی (گروههای مشاع، تعاونیهای تولید، تعاونیهای سنتی)


کارگاه آموزشی:
 دوره های کوتاه مدت با محتوای فنی خاص آموزشی که به صورت گروهی و مشارکتی صورت می گیرد.

رسانه های آموزشی:
 رسانه های آموزشی – ترویجی مواد آموزشی و یا کمک آموزشی تلقی می شوند که پاسخگوی نیازهای دانش و اطلاعات مخاطبان ترویج و به زبان آنان باشد. (فیلم های آموزشی- ترویجی مستند و داستانی، نشریات ترویجی، عکس های ترویجی، اسلاید ویژن، مدارس رادیویی و تلویزیونی، بسته های آموزشی، مولتی مدیا، کانونهای ترویجی، بروشور، تله تکست و تلفن گویا)


بسته های آموزشی:
 بسته آموزشی متشکل از یک یا چند رسانه می باشد که در آن هر رسانه شخصیت مستقل دارد. بهره گیری از خصلتهای متعدد و گوناگون رسانه ها در یک سبک یادگیری و کمک همه جانبه در ارتقای دانش و مهارت مخاطبان خاص ترویج با تاکید بر خودآموزی، هدف عمده تهیه بسته های آموزشی می باشد.

آموزش های پودمانی:
 شیوه آموزشی است که براساس آن مهارتهای یک شغل در قالب زنجیره ای از مهارت های نسبتا مستقل بصورت متوالی و براساس نیازهای آموزشی به فراگیر آموزش داده میشود.

آموزش های فنی و حرفه ای:
 مجموعه آموزش های مهارتی مشاغل کشاورزی است که برای ارتقاء سطح دانش و مهارت تولیدکنندگان و بهره برداران بخش کشاورزی در قالب برنامه های آموزشی تعریف و به اجرا گذاشته می شود.


IT :
 استفاده از ابزارهای موجود در فناوری اطلاعات شامل اینترنت، اینترانت، سایتهای تخصصی وشبکه ای محصولی–منطقه ای، پیام های کوتاه صوتی وتصویری.


بازدیدهای صحرایی – فنی:
 گردش ها و بازدیدهای فنی گروه های کاری و بهره برداران توسعه دهنده فرآیند انتقال یافته ها در جهت ظرفیت سازی و یادگیری بصری و عملی از نتایج و روش های پیاده شده در واحدهای بهره برداری هدف .

کانون های انتقال یافته ها:
 کانون های انتقال یافته در واقع واحدهای بهره برداری (در زمینه همه زیربخش ها) هستند که فعالیت های تعریف شده در آن اجرا می شود و یافته ها در قالب دستورالعمل به بهره برداران منتقل می شود و مهم ترین آن عبارتند از:
1. تعاونی های تولید
2. شرکت‌های سهامی زراعی
3. کشت و صنعت‌ها
4. واحدهای بهره‌برداری دهقانی
5. واحدهای بهره‌برداری تجاری
6. واحدها،تعاونیها و تشکلهای زیربخشهای کشاورزی که دارای عرصه های تولید کشاورزی هستند


عوامل انتقال یافته:
عوامل انتقال یافته ها از بین اعضای تشکل ها و شبکه ترویج انتخاب شده و به شرح زیر می باشند:
1-محققین موسسه ها و مراکز تحقیقاتی
2- کارشناسان موضوعی بخش های اجرایی
3- سربازان سازندگی و کارورزان
4- کارشناسان عضو بسیج سازندگی
5- مدیران عامل تعاونی های تولید
6- اعضای شرکتهای خدمات مشاوره ای ترویجی،فنی ونهاده ای
7- کارشناسان ترویج
8- مهندسین ناظر و مشاورین مزرعه
9- مددکاران ترویجی
10- کارشناسان کشاورزی بخش خصوصی
11- مروجان کشاورزی
12- اعضای تشکل های کشاورزان خبره
13- اعضای سایر نهادهای مرتبط با بخش (مانند دهیارها)


دستورالعمل فنی محصولی/ موضوعی:
 مجموعه توصیه های فنی و ترویجی با شاخص های استاندارد در مورد یک محصول یا موضوع کشاورزی که برگرفته از یافته های تحقیقاتی و یا تجارب کاربردی می باشد و باعث ارتقاء بهبود روش های تولید و فرآوری محصول با رعایت اصول پایدار می گردد.

مساله یابی و نیازسنجی:
 شناخت نیازهای تحقیقاتی، ترویجی، اجرایی وآموزشی بهره برداران گروه هدف و اولویت بندی آنها


بهره برداران گروه هدف:
 آن دسته از بهره بردارانی که دارای عملکرد متوسط و کمتر (متوسط بین میانگین و بالاترین عملکرد منطقه) بوده و واجد شرایط هستند از بین سایر بهره برداران انتخاب شده و بعنوان گروه هدف تحت پوشش قرار می گیرند.

 سابقه و پیشینه تجربی: 

استفاده از مزارع نمایشی بعنوان یک روش آموزشی ترویجی و موثر در تغییر روشهای تولیدی بهره برداران در سال 1903 توسط آقای دکتر ناپ ابداع شد. به اعتقاد ایشان ، مشاهده واحدهای بهره برداری که توسط ایستگاههای تحقیقاتی و دانشکده های کشاورزی با هزینه دولتی ایجاد شده نمی تواند انگیزه کافی برای پذیرش شیوه های نوین و مدیریت تولید پیشرفته برای بهره برداران داشته باشد.

 پذیرش و نشر پدیده های نوین در کشاورزی، به وسیله واحدهای بهره برداری نمایشی که با مشارکت خود بهره برداران تهیه و تحت شرایط محیطی موجود، تدارک دیده شده باشد امکان پذیر است. ( 1976 ، Vines)

سالهاست که در ایران ، از مزارع نمایشی برای آموزش و انتقال یافته ها به بهره برداران استفاده می شود. ولی بررسی ها نشان می دهد گستردگی و پراکنش و نحوه اجرای این واحدها، نتوانسته اند حدود انتظارات را برآورده سازند. از طرفی بسیاری از یافته های تحقیقاتی بصورت گزارش های پژوهشی ، نهایی، تحقیقی- ترویجی منتشر شده ولی فقط تعدادی از بهره برداران از آنها استفاده کرده اند..

 در شهریور 1380 ، سازمان تحقیقات و آموزش، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم ، معاونت زراعت، معاونت ترویج و نظام بهره برداری و موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و معاونین و مدیران سازمانهای جهاد کشاورزی استانهای آذربایجان شرقی ، کردستان، کرمانشاه و کهکیلویه تصمیم می گیرند تا پیش طرحی که توسط موسسه تحقیقات دیم کشور، تحت عنوان طرح تسریع انتقال یافته ها تهیه شده بود را بصورت الگویی در چهار استان فوق اجرا کنند.

 با تعیین محقق معین (دیم) برای هر منطقه اقلیمی ، اقدام به تهیه دستور العمل فنی (Package) گردید و با تشکیل کمیته های هماهنگی، با دبیری ترویج و مشارکت مردمی برنامه ریزی و تقسیم کار انجام شد و طرح در سطح 4000 هکتار در 4 استان به اجرا درآمد. اجرای طرح در سال زراعی 81-80 باعث افزایش عملکرد 63 درصدی در آذربایجانشرقی، 80 درصدی در کهکیلویه و بویر احمد و 25 درصدی در کردستان شد.

همچنین در سال زراعی 82-81 حدود 000/70 هکتار از اراضی کشور تحت پوشش طرح قرار گرفت. 

اجرای طرح باعث افزایش عملکرد 54 درصدی در کرمانشاه ، 123 درصدی در آذربایجانشرقی، 70 درصدی در آذربایجانغربی، 28 درصدی در لرستان 26 درصدی در کردستان، 36 درصدی در استان کهکیلویه و بویراحمد شد.

 متوسط افزایش عملکرد ناشی از اجرای طرح در استان های ذکر شده در سال زراعی 82-80 حدود 57 درصد گزارش شده است.

 اهداف:

هدف کلی:
 افزایش کمی و کیفی و تولید پایدارمحصولات کشاورزی ازطریق تسریع درانتقال یافته ها و نکات فنی ، ارتقاء بهره وری منابع تولید و حفظ و حمایت از منابع طبیعی به منظور تولید محصولات سالم و پاک.

اهداف جزیی:

1. تسریع در انتقال یافته ها و نکات فنی از طریق تهیه دستورالعمل و توصیه های فنی منطقه ای و اجرای آنها در سطوح وسیع الگویی
2. ارتقاء مدیریت مزرعه، بهره وری و بهبود متوسط عملکرد محصولات کشاورزی
3. مسئله یابی و شناخت نیازها
4. پایداری و استمرار تولید در واحدهای بهره برداری
5. بهبود و اصلاح روشهای انتقال یافته های تحقیقاتی و کاربردی
6. ایجاد باور در بهره برداران (گروه هدف) برای حصول و امکان افزایش تولید محصولات از طریق افزایش دانش و مهارت
7. توجه به آرمان های منطقه ای با محوریت محصولات استراتژیک ، مزیتهای نسبی منطقه ای، بازاریابی و اشتغالزایی

 ویژگی های طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها

1. تهیه دستورالعمل های فنی – ترویجی چند فاکتوری1 مورد تایید تحقیقات در واحدهای بهره برداری هدف
2. ایجاد تعداد قابل توجه واحدهای بهره برداری هدف در سطح کشور
3. استفاده از واحدهای بهره برداری وسیع و بکارگیری توصیه های ترویجی در آنها
4. ایجاد واحدهای بهره برداری الگویی ویژه2 در راس هرم طرح و رعایت کلیه عوامل و توصیه های ترویجی در آن و نیز رعایت عوامل و توصیه های اصلی و موثر در واحدهای بهره برداری به عبارتی دیگر ایجاد واحدهای بهره برداری الگویی ویژه در شرایط آرمانی و ایجاد واحدهای بهره برداری الگویی هدف در شرایط منطقه ای و بومی
6. ارتباط و پیوند قوی و کارامد میان ترویج، تحقیق و اجرا
7. برنامه ریزی یکپارچه برای استفاده از منابع انسانی، امکانات و پتانسیل های موجود برای اجرای طرح ها و پروژه های ترویجی با مشارکت همه زیربخش ها
8. موفقیت قابل توجه نتایج حاصل از اجرای طرح در پایلوت های وسیع کشوری در استانهای مختلف کشور
9. جهت گیری طرح به سمت فراگیر نمودن شعار محوری " تبدیل تمام مزارع و واحدهای بهره برداری کشوربه مزارع و واحدهای الگویی" و با در نظر گرفتن سطح تولید و بر اساس پتانسیل واحدهای تولیدی کشور
10. ترویج و توسعه فعالیت های تولیدی، با در نظر گرفتن تمامی مراحل تولید و لحاظ نمودن مباحث مربوط به بازاریابی در واحدهای بهره برداری هدف

 اهمیت و ضرورت اجرای طرح: 

بررسی آمارهای رسمی موجود نشان می دهد که از سال 1368 تا سال 1383 (16سال)، بطور متوسط 7/9 درصد یافته ها و توصیه های حاصل از اجرای طرح های تحقیقاتی پایان یافته از طریق اجرای پروژه های تحقیقی-ترویجی در اختیار بهره برداران قرار گرفته است.

 در همین سالها با اجرای 2258 فقره پروژه تحقیقی – ترویجی در کشور ، حدود 225800 نفر از طریق این پروژه تحت آموزش قرار گرفته اند. متوسط سالیانه افراد تحت آموزش از طریق این پروژه برابر 14112 نفر می باشد. این آمار درمورد سایر پروژه های انتقال یافته ها به شرح جدول زیر می باشد:


 طبق آمار حدود 4 میلیون بهره بردار در بخش کشاورزی اشتغال دارند و بیش از 5/14میلیون هکتار از اراضی کشور ، تحت پوشش فعالیتهای زراعی قرار دارند.

 با استناد به جدول و آمار و ارقام ذکر شده واضح است که به ازای هر 28368 نفر بهره بردار فقط یک فقره طرح تحقیقی – ترویجی اجرا می شود و همچنین به ازای هر 102836 هکتار زمین زراعی و باغی نیز یک فقره از طرح مذکور اجرا شده است.
 به عبارت دیگر از 4 میلیون نفر بهره بردار بخش کشاورزی، 9/0 درصد آنان (کمتر از یک درصد) تحت پوشش فعالیتهای انتقال یافته های تحقیقاتی (فعالیتهای 5 گانه) قرار گرفته اند.

مقایسه نتایج بدست آمده نشان دهنده عدم تناسب بین یافته های تحقیقاتی کاربردی با فعالیتهای انتقال یافته ها می باشد. 
با توجه به پتانسیل های موجود در کشور ، استفاده از طرح ها و روشهای مناسب برای انتقال سریع یافته های تحقیقاتی و کاربردی به بهره برداران یک ضرورت است.

جدول زیر متوسط تولید بعضی محصولات را با مقدار محصول تولیدکنندگان برتر (بالاترین تولید کشوری) مورد مقایسه قرار می دهد.


این جدول وجود پتانسیل های لازم برای افزایش قابل توجه تولید در کشور را تایید می کند. وجود سطوح بالای تولید در بعضی مناطق کشور، موید آن است که شرایط برای ارتقاء متوسط تولید محصولات کشاورزی وجود دارد.

 با توجه به وجود پنانسیل های لازم برای افزایش قابل توجه تولید در کشور، مقرر گردیده در قالب این طرح برنامه ریزی لازم برای اجرای فراگیر آن انجام شود و گستره افراد تحت پوشش و واحدهای بهره برداری بمنظور انتقال یافته های تحقیقاتی و کاربردی، وسیع تر شود تا بتوان با ارتقاء تولید متوسط کشوری، فاصله آن را با تولید کنندگان برتر کشور کاهش داد.

 رهیافت ترویجی: 


رویکرد غالب در این طرح مبتنی بر فعالیت و همکاری زیربخشها، تلفیق و بکارگیری مناسب منابع موجود ، تسریع در انتقال توصیه های فنی و یافته های تحقیقاتی است که در قالب رهیافتی تلفیقی و برگرفته از رهیافت متعارف و مشارکتی انجام می شود.

 با توجه به فراگیر بودن و چند وجهی بودن طرح انتظار می رود، با بهره گیری از رهیافت متعارف ترویجی طیف گسترده ای از برنامه های ترویجی به جامعه کشاورزی ارائه شود.

 این طرح برخی از روشها از قبیل کارگاه آموزشی، بازدید ترویجی، مزارع نمایشی و الگویی و همچنین روشهای ارشادی را شامل می شود. از سوی دیگر مشارکت بهره برداران در مراحل نیازسنجی، برنامه ریزی و اجرا .و ارزیابی برنامه ها استفاده از رهیافت و روشهای مشارکتی را متجلی می نماید، یاری کردن به کشاورزان مخصوصا بهره برداران واحدهای خرد دهقانی با عملکرد زیر متوسط، به کمک بهره برداران خبره و پیشرو با استفاده از روشهای مشارکتی مانند مدرسه در مزرعه (FFS) و توسعه مشارکت تکنولوژی (PTD) شکل می گیرد. در این رهیافت بهره برداران به همراه محققان و مروجان در کلیه مراحل و فعالیتها شرکت می کند. از بین بردن شکاف موجود بین تحقیق، ترویج و بهره بردار، بهره گیری از واحدهای بهره برداری آنان به عنوان ارزیابی تکنولوژی های جدید، اصلاح توصیه های فنی، به نحوی که با منابع و شرایط کلی گروههای اصلی کشاورزان مطابقت نماید و لحاظ نمودن وضعیت کلی واحد بهره برداری در ارائه توصیه های فنی از جمله ویژگیهای این طرح می باشد.


محتوا و موضوع یافته های تحقیقاتی و کاربردی:

 محتوای فعالیتهای مورد نظر در طرح تسریع انتقال یافته ها، شامل نتایج تحقیقات کاربردی و یا تجربه های فنی و یا دانش بومی سازگار و آزمون شده می باشد. سعی بر این است که مجموعه ای از یافته ها و توصیه های فنی در زمینه یک موضوع و یا محصول مورد نظر براساس اولویتهای نیاز واحدهای بهره برداران هر منطقه دسته بندی و در واحد بهره برداری هدف مورد عمل قرار گیرد.

 بدیهی است که اثر بخشی چند عامل و یا توصیه فنی و یافته تحقیقاتی در افزایش کمی و بهبود کیفی محصول و افزایش بهره وری و راندمان، بیشتر از یک عامل می باشد و این یکی از مهم ترین شاخصهای این طرح نسبت به روشهای پیشین و معمول انتقال یافته ها میباشد.

 موضوع و محصول مورد نظر بر اساس اولویتهای زیربخشهای زراعت، باغبانی، امور دام، صنایع تبدیلی و تکمیلی و منابع طبیعی و شیلات و با لحاظ نمودن اولویتها و ظرفیتهای منطقه ای تعیین می گردد. محتوا و توصیه های فنی نیز براساس اولویت نیازهای واحدهای بهره برداری هر منطقه تعیین می شود. 

بطور کلی محتوای فعالیت انتقال یافته ها در قالب دستورالعمل فنی در واحدهای بهره برداری الگویی و هدف اجرا می شود و با استفاده از رهیافتهای مشارکتی و یا متعارف ترویجی به سایر بهره برداران ارائه و تسری می یابد.

فصل دوم:



سازمان کار و شرح وظایف

 سازمان کار طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها 
بمنظور استفاده بهینه از شرایط ، امکانات و ساختارهای موجود ( شوراها، کمیسیون ها و کمیته ها ... ) در سطوح ستادی، استانی و شهرستانی و ایجاد هماهنگی موثر در مراحل برنامه ریزی و اجرایی طرح ، این سازمان کار ارائه می شود.

طرح تسریع انتقال یافته های تحقیقاتی

 سازمان کارطرح ترویجی تسریع در انتقال یافته های تحقیقاتی


؟؟؟

شورای عالی راهبری طرح ترویجی تسریع در انتقال یافته ها :

 شورای عالی راهبری طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها با ریاست وزیر محترم جهاد کشاورزی و با عضویت معاونین محترم وزیر و روسا و مدیران محترم سازمان ها و شرکتهای ذیربط تشکیل می شود. 
دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج ، دبیری شورا را بر عهده خواهد داشت.

اعضای شورای عالی راهبری طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها:

• 1. معاون وزیر در امور ترویج و نظام بهره برداری
•  2. معاون وزیر در امور باغبانی
•  3. معاون وزیر در امور زراعت
•  4. معاون وزیر در امور دام
• 5. معاون وزیر در امور آب و خاک
• 6. معاون وزیر در امور صنایع و توسعه روستایی
•  7. معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی
•  8. معاون وزیر و رئیس سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور
•  9. معاون وزیر و رئیس سازمان شیلات ایران
•  10. رئیس سازمان حفظ نباتات
•  11. رئیس سازمان دامپزشکی کشور
•  12. رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی
•  13. مدیرکل دفتر بررسی و هماهنگی طرح های تحقیقاتی سازمان تحقیقات
•  14. مدیرعامل یا رئیس هیات مدیره مجمع ملی کشاورزان خبره
•  15. مدیرکل دفتر محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی
•  16. مدیرعامل شرکت سهامی خدمات حمایتی کشاورزی
•  17. مدیرکل دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج
•  18. روسای سایر سازمانها و شرکتها بر حسب مورد 
  
  

 شرح وظایف شورای عالی راهبری

• - تبیین سیاستهای کلان اجرایی طرح تسریع انتقال یافته ها در کشور
• - هماهنگی بین زیربخش های دست اندر کار اجرای طرح تسریع انتقال یافته ها
• - ارائه راهکارهای حمایتی و پشتیبانی برای پیشبرد اهداف طرح
• - تعیین نحوه همکاری و راهکارهای اجرایی معاونت ها و سازمان های ذیربط با طرح تسریع انتقال یافته

ستاد برنامه ریزی و هماهنگی، ترویج، تحقیق، اجرا و آموزش (تسریع انتقال یافته ها )

 این ستاد به ریاست معاون محترم وزیر در امور ترویج و نظام بهره برداری و با عضویت مدیران کل دفاتر معاونت و مدیران کل بخشهای تحقیقاتی،اجرایی، آموزشی، بهره برداران و سایر دست اندرکاران تشکیل می شود.
 دبیرخانه این ستاد در دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج مستقر می باشد.

اعضای ستاد برنامه ریزی و هماهنگی ترویج، تحقیق،اجرا وآموزش(تسریع انتقال یافته ها)

1. مدیرکل دفتر بررسی و هماهنگی طرح های تحقیقاتی سازمان تحقیقات و آموزش
2. مدیرکل آموزشی سازمان تحقیقات و آموزش
3. مدیران کل بخش های تخصصی اجرایی
4. مدیران دفاتر معاونت ترویج و نظام بهره برداری
5. مدیر گروه رادیو تلویزیونی جهاد کشاورزی
6. مدیر خبرگزارش کشاورزی
7. سرپرست امور استان های معاونت ترویج
8. مجری طرح تسریع انتقال یافته ها
9. نمایندگان تام الاختیار مجمع ملی کشاورزان خبره

 شرح وظایف ستاد برنامه ریزی و هماهنگی ترویج، تحقیق،اجرا وآموزش(تسریع انتقال یافته ها)

1. برنامه ریزی ، هماهنگی، اصلاح و تقویت نظام ها و بکارگیری و روشهای کار آمد در طرح تسریع انتقال یافته ها
2. پیشنهاد تهیه آئین نامه ها، بخشنامه ها و دستورالعمل های اجرایی جهت ساماندهی، هماهنگی، حمایت، نظارت و ارزیابی در برنامه ها و منابع انسانی دست اندرکاران اجرایی طرح
3. تجزیه و تحلیل گزارش ها، آمار و ارقام و استفاده از داده های پردازش شده
4. طراحی سیستم های گزارش گیری هدفمند در جهت دهی کیفی طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها
5. برنامه ریزی برای تلفیق مناسب کلیه امکانات ، تسهیلات و منابع انسانی موجود در جهت اجرای طرح ها وپروژه های ترویجی در قالب طرح تسریع انتقال یافته ها
6. پیشنهاد و اصلاح سیستم های اداری - مالی و پشتیبانی به نفع بخش های فنی در جهت پیشبرد سریع اهداف طرح ها و برنامه های ترویجی در قالب طرح تسریع انتقال یافته ها

هسته های کارشناسی فنی محصولی/ موضوعی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردار

 هسته های کارشناسی محصولی / موضوعی با توجه به زیر بخش های 8 گانه باغبانی، زراعت، دام، آب و خاک ، صنایع تبدیلی و مکانیزاسیون، منابع طبیعی و شیلات و آبزیان و گیاهپزشکی در دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج تشکیل می شود.
 بررسی های کارشناسی و فنی بمنظور اجرایی کردن سیاستهای وزارت متبوع ، توسط هسته های کارشناسی انجام می شود.
 پیگیری مصوبات هسته های کارشناسی توسط رئیس گروه یا واحد انجام می شود.

 اعضای هسته های فنی محصولی / موضوعی

1. رئیس گروه یا واحد (عضو و رئیس هسته)
2. کارشناس محصولی/موضوعی از بخشهای تخصصی (عضو هسته)
3. کارشناس محصولی/موضوعی از بخش تحقیقات (عضو هسته)
4. کارشناس محصولی/موضوعی از دفتر ترویج (عضو و دبیر هسته)
5. بهره بردار خبره محصولی/موضوعی (عضو هسته)
6. مسئولین گروهها و واحدهای پوششی دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج (فنی و حرفه ای، رسانه های ترویجی، ترویج خصوصی، الگوها و روشها، برنامه ریزی مراکز ترویج وخدمات جهاد کشاورزی، ستاد انتخاب نمونه ها، واحد انتقال یافته ها) بر حسب مورد.
7. مسئولین و کارشناسان ذیربط دفاتر معاونت ترویج و استان برحسب مورد

وظایف هسته های کارشناسی فنی / محصولی / موضوعی

1. تهیه و تنظیم و بازنگری دستورالعمل های مرتبط با فرآیند اجرایی پروژه ها و طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها
2. تعیین راهکارهای هدایتی و پشتیبانی برای پیشبرد طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها در سطوح ملی و استانی
3. ایجاد هماهنگی لازم برای بکارگیری منابع انسانی متخصص و تشکل های موجود در دفاتر معاونت ترویج و استان های ذیربط با طرح ترویجی تسریع از طریق تهیه دستورالعمل های مربوطه
4. انطباق کلیه طرح ها و پروژه های در دست اقدام دفتر برنامه ریزی و هماهنگی و معاونت ترویج و نظام بهره برداری با طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها در قالب دستورالعمل های ساده و کاربردی
5. نظارت و ارزیابی طرح ترویجی تسریع در انتقال یافته ها مرتبط با موضوع یا محصول هسته کارشناسی در سطح استانها
6. پیگیری مربوط به تهیه و تدوین دستورالعمل های فنی محصولی/ موضوعی (کلی) با مسئولیت محقق
7. بررسی و تایید استانداردهای آموزش پودمانی و مهارتی لازم به ذکر است موسسه تحقیقات ذیربط با همکاری هسته های کارشناسی در ستاد، مسئولیت تهیه دستورالعمل های فنی (کلی) را به عهده دارند.سپس این دستورالعمل ها با همکاری مراکز تحقیقاتی استانها و تیم تدوین دستورالعمل ، منطقه ای و بومی خواهد شد.

شورای هماهنگی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش، بهره بردار (تسریع انتقال یافته ها) استان 

ریاست این شورا ، به عهده رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خواهد بود و دبیرخانه آن در مدیریت ترویج و نظام بهره برداری تشکیل می شود.

اعضای شورای هماهنگی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش، بهره بردار (تسریع انتقال یافته ها)

1. ریاست سازمان جهاد کشاورزی استان
2. معاون فنی و اجرایی سازمان
3. معاون تحقیقات و آموزش
4. معاون امور دام سازمان
5. معاون اداری- مالی سازمان
6. رییس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان
7. مدیر کل منابع طبیعی استان
8. مدیر کل دامپزشکی
9. مدیر طرح و برنامه سازمان
10. مدیر کل شیلات
11. مدیر کل امور عشایر
12. مسئول امور شهرستانها
13. مشاور زئیس سازمان و مسئول امور ترویج و نظام بهره برداری
 14. نماینده کانون کشاورزان خبره استان
15. مدیرکل شرکت سهامی خدمات حمایتی کشاورزی
16. نماینده معاونت ترویج و نظام بهره برداری حسب مورد
17. رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان

شرح وظایف شورای هماهنگی ترویج ، تحقیقات، اجرا، آموزش، بهره بردار (تسریع انتقال یافته ها)

1. هدایت مناسب عوامل دولتی و غیر دولتی دست اندرکار اجرایی طرح ترویجی تسریع، در سطوح استانی و شهرستان
2. تعیین اولویتهای اجرایی (محصولی/ موضوعی) طرح با توجه به سیاست های وزارت متبوع، ضرائب زیربخش ها، اولویت ها و مزیتهای نسبی استان و اعلام آن به دبیرخانه طرح ترویجی تسریع در انتقال یافته های معاونت ترویج و نظام بهره برداری
3. ایجاد هماهنگی بین عوامل دست اندرکار اجرای طرح با توجه به شرح وظایف پیش بینی شده در دستور العمل اجرایی طرح ترویجی تسریع
4. نظارت بر حسن اجرای طرح در سطح استان
5. فعال سازی کمیته فنی ترویج، تحقیق، اجرا ، آموزش و بهره بردار استان در راستای طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها
6. بررسی چگونگی تخصیص اعتبار و ارائه تسهیلات لازم در جهت تامین هزینه های طرح ترویجی تسریع.
7. بررسی و تصویب دستورالعمل های اجرایی تهیه شده توسط کمیته فنی ترویج، تحقیق، آموزش ، اجرا و بهره بردار
8. مشخص کردن عناوین و تعداد دستورالعمل های اجرایی و همچنین تعداد واحدهای بهره برداری هدف در هر شهرستان

کمیته فنی ترویج، تحقیق، اجرا آموزش و بهره بردار

 این کمیته زیر نظر شورای هماهنگی ذکر شده در استان فعالیت می کند. مشاور رئیس سازمان و مسئول هماهنگی ترویج و نظام بهره برداری، ریاست این کمیته را بر عهده دارد.

اعضای کمیته فنی ترویج، تحقیق، اجرا ، آموزش و بهره بردار
1. مشاور رئیس سازمان و مسئول هماهنگی ترویج و نظام بهره برداری
2. نماینده تام الاختیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان
3. نماینده تام الاختیار مجتمع/ مرکز آموزش
4. نماینده تام الاختیار بخش های تخصصی اجرایی (دام ، زراعت ...)
5. کارشناس مسئول طرح ترویجی تسریع انتقال یافته های تحقیقاتی استان
6. کارشناسان ترویج و مراکز تحقیقات و اجرا بر حسب مورد
7. نماینده تام الاختیار شرکت خدمات حمایتی استان
8. نماینده تام الاختیار کانون کشاورزان خبره استان
9. مسئولین و کارشناسان سایر بخشها بر حسب مورد

شرح وظایف کمیته فنی ترویج، تحقیق، اجرا ، آموزش و بهره بردار

1. تهیه دستورالعمل های اجرایی در جهت بهبود فرآیند طرح و پیشنهاد آن به شورای برنامه ریزی و هماهنگی طرح در استان
2. برنامه ریزی و هماهنگی برای تلفیق مناسب منابع انسانی ، امکانات و تجهیزات و ادوات کشاورزی موجود در استان برای اجرای طرح
3. تهیه و تدوین دستورالعمل نظارت و ارزیابی و تشکیل تیم ارزیابی استانی طرح
4. دعوت از تیم نیازسنجی و مسئله یابی و تیم تدوین دستورالعمل بمنظور تبادل نظر و هماهنگی های لازم
5. تهیه و جمعبندی و ارائه گزارش های فنی و اقدامات انجام شده در سطح استان به شورای هماهنگی طرح در استان
6. بررسی و کنترل هزینه های اجرایی طرح

ارزیابی
 ارزیابی زیر نظر کمیته فنی ترویج ، تحقیق، اجرا ، آموزش و بهره بردار و یا توسط آن انجام می شود و کارشناس مسئول طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها مسئولیت آن را بر عهده دارد.
 در هر حال، هنگام ارزیابی ، کارشناس اداره مطالعات و طراحی ترویج و نظام بهره برداری استان عضو تیم خواهد بود.

شرح وظایف تیم ارزیابی 
تیم ارزیابی موظف است پس از بررسی و بازدیدهای مستمر از واحدهای بهره برداری هدف اقدامات زیر را انجام دهد:
1. تبیین نقاط ضعف و قوت پروژه های در حال اجرا
2. مشخص کردن میزان پیشرفت فیزیکی پروژه و تجزیه و تحلیل کمی و کیفی آن
3. تهیه گزارش های ادواری و نهایی از پروژه در طول اجرا و پس از اجرای طرح
4. ارائه پیشنهادات اصلاحی و تکمیلی
5. برگزاری کارگاه تشریحی وضعیت موجود برای دست اندرکاران اجرای طرح (در صورت لزوم)

تیم تدوین دستورالعمل (در مرکز استان)
 تیم تدوین دستورالعمل بمنظور ساماندهی و بکارگیری آسان یافته های حاصل از اجرای طرح های تحقیقاتی کاربردی و رفع نیازهای تحقیقاتی عرصه ها تشکیل می شود. کلیه یافته های تحقیقاتی کاربردی محصولی/ موضوعی موثر در افزایش کمی و کیفی تولید (شرایط مطلوب) متناسب با شرایط و وضعیت اقلیمی محل اجرای طرح، در قالب دستورالعمل توسط این تیم تهیه و ارائه می شود.
 مسئولیت فنی تیم تدوین دستورالعمل به عهده تحقیقات بوده و محقق محصولی/موضوعی تحقیقات استان بعنوان عضو و محقق معین تیم مربوطه می باشد. بخش تحقیقاتی و محقق معین همچنین ناظر برحسن اجرای دستورالعمل فنی و راهبری مدیر /مدیران مزرعه (مهندسین ناظر و بهره برداران) می باشند.

اعضای تیم تدوین دستورالعمل

1. محقق محصولی / موضوعی معین استان (عضو و مسئول تیم تدوین)
2. کارشناس محصولی/ موضوعی از بخش اجرایی(عضو تیم)
3. کارشناس محصولی/ موضوعی از ترویج (عضو تیم)
4. کارشناس آموزش (عضو تیم)
5. نماینده انجمن خبرگان کشاورزی همکار در اجرای طرح (عضو تیم)
6. کارشناس محصولی/ موضوعی افزایش تولید تعاونی های تولید و یا تشکلهای کشاورزی (عضو تیم)
7. مهندس / مهندسین ناظر بکار گرفته شده در واحدهای بهره برداری هدف ترجیحاً ناظرین دارای شخصیت حقوفی (عضو تیم)

شرح وظایف تیم تدوین دستورالعمل

1. استخراج کلیه یافته های کاربردی مورد نیاز برای هر محصول یا موضوع از ابتدای دوره تا انتهای دوره تولید یا پرورش
2. تنظیم یافته ها بصورت توصیه های فنی و ذکر شماره ترتیب براساس تقدم و تاخر رعایت توصیه برای هر منطقه یا شرایط خاص (منظور همان دستورالعمل فنی کاربردی است)
3. انتشار و یا تکثیر دستورالعمل به تعداد لازم با هماهنگی کارشناس ترویج عضو تیم
4. نظارت برامور مدیریتی واحدهای بهره برداری هدف وحسن اجرای دستورالعمل های فنی
5. همکاری در تهیه گزارشهای ادواری و نهایی طرح
6. همکاری در برگزاری کارگاههای آموزشی – توجیهی برای بهره برداران تحت پوشش
7. هدایت و آموزش عملیاتی بهره برداران تحت پوشش واحدهای بهره برداری هدف

شورای اجرایی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردارشهرستان (انتقال یافته های تحقیقاتی)

این شورا در سطح شهرستان تشکیل شده و مصوبات شورای هماهنگی استان را اجرا می نماید. ریاست این شورا به عهده مدیر جهاد کشاورزی شهرستان می باشد.

اعضای شورای اجرایی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردارشهرستان (انتقال یافته های تحقیقاتی)

1. مدیر جهاد کشاورزی شهرستان
2. مسئول اداره ترویج و نظام بهره برداری
3. مسئولین مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی
4. محققین محصولی/ موضوعی مامور در شهرستان
5. رئیس اداره امور دام
6. رئیس اداره صنایع و توسعه روستایی
7. رئیس اداره منابع طبیعی
8. رئیس اداره دامپزشکی
9. رئیس اداره امور عشایری
10. کارشناس مسئول زراعت
11. کارشناس مسئول باغبانی
12. کارشناس مسئول آب و خاک
13. کارشناس مسئول حفظ نباتات
14. کارشناس مسئول طرح و برنامه
15. کارشناس مسئول شیلات
16. نماینده انجمن کشاورزان خبره
17. نماینده سازمان نظام مهندسی در شهرستان

شورای اجرایی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردارشهرستان (انتقال یافته های تحقیقاتی)

 این شورا در سطح شهرستان تشکیل شده و مصوبات شورای هماهنگی استان را اجرا می نماید. ریاست این شورا به عهده مدیر جهاد کشاورزی شهرستان می باشد.

اعضای شورای اجرایی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردارشهرستان (انتقال یافته های تحقیقاتی)

1. مدیر جهاد کشاورزی شهرستان
2. مسئول اداره ترویج و نظام بهره برداری
3. مسئولین مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی
4. محققین محصولی/ موضوعی مامور در شهرستان
5. رئیس اداره امور دام
6. رئیس اداره صنایع و توسعه روستایی
7. رئیس اداره منابع طبیعی
8. رئیس اداره دامپزشکی
9. رئیس اداره امور عشایری
10. کارشناس مسئول زراعت
11. کارشناس مسئول باغبانی
12. کارشناس مسئول آب و خاک
13. کارشناس مسئول حفظ نباتات
14. کارشناس مسئول طرح و برنامه
15. کارشناس مسئول شیلات
16. نماینده انجمن کشاورزان خبره
17. نماینده سازمان نظام مهندسی در شهرستان

شرح وظایف شورای اجرایی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردارشهرستان (انتقال یافته های تحقیقاتی)

1. اجرای مصوبات شورای هماهنگی استان
2. تعیین تعداد و محدوده واحدهای بهره برداری هدف با توجه به اولویت انتخاب مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی الگویی در عرصه های انتقال یافته
3. ایجاد هماهنگی لازم بین بخشهای مختلف برای اجرای طرح در سطوح مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی
4. ایجاد هماهنگی لازم بین مرکز استان و مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی در امر تشکیل تیم مسئله یابی و نیازسنجی
5. جمع آوری و پردازش گزارش های دریافتی و پیشنهادات و ارسال آن به مرکز استان
6. هماهنگی لازم با عاملین انتقال یافته های تحقیقاتی (طبق دستورالعمل) بمنظور تبیین چگونگی بکارگیری آنها در فرایند مسئله یابی ، نیازسنجی و اجرای طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها
7. همکاری در برنامه های حمایتی، هدایتی و نظارتی و ارزیابی طرح 


نیازسنجی و مسئله یابی 
بمنظور جمع آوری ، تحلیل و انعکاس نیازهای تحقیقاتی ، مسائل و مشکلات مختلف بهره برداران از عرصه های تحت پوشش مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی به مراکز و موسسه های تحقیقاتی و تیم تدوین دستورالعمل ، در هر اداره ترویج جهاد کشاورزی شهرستان تیم نیازسنجی و مسئله یابی تشکیل می شود. مسئولیت تیم نیازسنجی به عهده ترویج بوده و کارشناس محصولی/ موضوعی ترویج شهرستان بعنوان عضو و کارشناس معین تیم نیازسنجی می باشد.

اعضای تیم نیازسنجی و مسئله یابی
1. کارشناس ترویج محصولی/ موضوعی از ترویج شهرستان (عضو و مسئول تیم نیازسنجی)
2. محقق محصولی/ موضوعی (عضو تیم)
3. کارشناس محصولی/ موضوعی از بخش اجرایی (عضو تیم)
4. کارشناس آموزش (عضو تیم)
5. نماینده انجمن خبرگان کشاورزی همکار در اجرای طرح (عضو تیم)
6. کارشناس محصولی/ موضوعی افزایش تولید تعاونی های تولید و تشکلهای بخش کشاورزی
7. مهندس / مهندسین ناظر بکار گرفته شده در واحدهای بهره برداری هدف ترجیحاً ناظرین دارای شخصیت حقوفی (عضو تیم)
8. کارشناس ترویج شاغل در مرکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی (عضو تیم)


وظایف تیم نیازسنجی و مسئله یابی

1. بررسی دقیق و پیشنهاد نیازهای تحقیقاتی، آموزشی و ترویجی و اجرایی طرح برای هر محصول یا موضوع خاص به تفکیک
2. تفکیک و طبقه بندی نیازها و ارجاع هریک از نیازها به نماینده بخش مربوطه در تیم سنجی. نماینده بخش مربوطه ، موظف به هماهنگی با مسئولین ذیربط و انعکاس نیازها و مسائل و مشکلات ذکر شده می باشد. بخش مربوط در سطح استان توسط کمیته فنی ترویج، تحقیق، آموزش و اجرا تصمیم نهایی را اتخاذ می کند.
3. پیشنهادبرگزاری کلاس ، کارگاه و یا استفاده از سایر روشهای مناسب بمنظور فراگیری علمی روشهای نیازسنجی و مسئله یابی
4. همکاری در تهیه گزارش های ادواری و نهایی طرح
5. همکاری در برگزاری کارگاه های آموزشی-توجیهی و آموزشی عملیاتی مسئله یابی برای بهره برداران

تبصره:
 نتیجه تصمیم گیری در مورد گزارش تیم نیازسنجی و مسئله یابی تحقیقاتی به یکی از سه حالت زیر خواهد بود:
الف) ممکن است یافته برای نیاز و مسئله اعلام شده وجود داشته باشد، در این صورت دستورالعمل تهیه می شود.
ب) ممکن است یافته برای نیاز و مسئله اعلام شده موجود نباشد، در این صورت اقدام لازم برای یافتن پاسخ صورت می گیرد. ( به شرح مندرج در وظایف تیم نیازسنجی و مسئله یابی)
ج) ممکن است یافته در دست بررسی باشد.


وظایف مرکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی

1. مکان یابی برای اجرای طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها با توجه به شاخص های ایجاد واحدهای بهره برداری هدف برای هر محصول/ موضوع به شرح مندرج در دستورالعمل
2. شناسایی و معرفی بهره برداران خبره، نماینده تشکلهای تولیدی و صنفی بمنظور عضویت در تیم های مسئله یابی و نیازسنجی و تدوین دستورالعمل (سایر اعضای تیم های مسئله یابی و تدوین دستورالعمل فنی به شرح ذکر شده در طرح، تعیین می شوند)
3. ایجاد زمینه مشارکت و فعالیت شرکتهای تعاونی تولید، تشکلهای تولیدی- صنفی شرکتهای خدمات مشاوره ای ترویجی، انجمن کشاورزان خبره ، تشکلهای انتقال یافته وکانون مددکاران ترویجی در واحدهای بهره برداری هدف طرح ترویجی تسریع در انتقال یافته ها
4. مشارکت دادن ناظرین مزرعه در مدیریت واحدهای بهره برداری هدف (ترجیحاٌ ناظرین دارای تشکل) ناظرین مذکور زیر نظر محقق معین در واحدهای بهره برداری فعالیت خواهند نمود.
5. هماهنگی در بکارگیری مطلوب کلیه عاملین انتقال یافته های تحقیقاتی تعریف شده در طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها

شرح وظایف بخشهای تحقیقاتی، ترویجی، اجرایی، آموزشی و بهره برداران
الف ) شرح وظایف بخش تحقیقات (محقق محصولی / موضوعی)
1. عضویت د رتیم نیاز سنجی و مسئله یابی
2. عضویت در تیم تدوین دستورالعمل های فنی محصولی / موضوعی منطقه ای و مسئول تهیه و تنظیم آن
3. اخذ تاییدیه دستورالعمل های تدوین شده از موسسه یا مراکز تحقیقاتی مربوطه
4. نظارت بر حسن اجرای توصیه های فنی و رعایت مفاد دستورالعملها در طول دوره بهره برداری
5. همکاری در انتقال یافته های تحقیقاتی موصوف در دستورالعمل به بهره برداران و دست اندرکاران در قالب کارگاه ، بازدیدهای صحرایی – علمی ، آموزش های پودمانی و فنی و حرفه ای
6. همکاری در ثبت و کنترل و تهیه گزارش فعالیت های فنی که در طول دوره انجام می شود.

ب) شرح وظایف بخش اجرا (کارشناس محصولی / موضوعی)
 1- عضویت در تیم های نیاز سنجی و مسئله یابی و تیم تدوین دستورالعمل
1- برنامه ریزی به منظور تامین کافی و به موقع تسهیلات و امکانات و نهاده های مورد نیاز با هماهنگی ادارات و ارگان های ذیربط
2- برنامه ریزی و هماهنگی برای ساماندهی ماشین آلات کشاورزی مورد نیاز کشت مکانیزه برای استفاده موثر از آنها قبل از شروع اجرای طرح
3- همکاری درهدایت ونظارت فنی بر فعالیت دست اندرکاران اجرای طرح

ج) شرح وظایف بخش ترویج (کارشناسان ترویج)
1- اطلاع رسانی ، زمینه سازی و جلب مشارکت بهره برداران در اجرای طرح
2- عضویت در تیم نیاز سنجی و مسئله یابی و مسئول تهیه و تدوین آن . (شهرستان)
3- عضویت در تیم تدوین دستورالعمل های فنی محصول / موضوعی (استان)
4- همراهی با اکیپ های بازدید کننده از واحدهای بهره برداری هدف
5- تهیه گزارش های ادواری در طول اجرای طرح ثبت رویدادها و فعالیت های انجام شده و گزارش نهایی .
6- ایجاد هماهنگی لازم بین کلیه زیر بخش های دست اندرکار برنامه ریزی واجرای طرح
7- برنامه ریزی و اجرای روش های ترویجی انتقال یافته ها درزمان های مناسب درواحد های بهره برداری هدف برای بهره برداران مجری طرح و سایر بهره برداران
8- برنامه ریزی، انتخاب ، معرفی و تجلیل از بهره برداران نمونه طرح


د) شرح وظایف بخش آموزش (مربی آموزشی)

1- برنامه‌ریزی، هماهنگی و اجرای آموزش‌های پودمان دست‌اندرکاران اجرای طرح
2- برنامه‌ریزی و هماهنگی برای آموزش بهره‌برداران خبره
3- تهیه وتدوین سرفصل‌هاومواد آموزشی با همکاری بخش های تحقیقاتی،ترویجی و اجرایی
4- عضویت در تیم های نیازسنجی و مسئله یابی و تدوین دستورالعمل

هـ) شرح وظایف بخش تشکل ها (بهره برداران خبره)
1) عضویت در تیم نیاز سنجی و مسئله یابی
2) عضویت درتیم تدوین دستورالعملهای فنی محصولی / موضوعی کلی ومنطقه ای
3) اجرای سهمی از مدیریت مزرعه مانند تنظیم کارنده ها، ضد عفونی بذر، کنترل علف های هرز و آفات و بیماری ، کالیبراسیون سمپاش ها و .... طبق دستورالعمل فنی
4) مشارکت در روشهای مختلف انتقال یافته ها
5) همکاری در اجرای برنامه های آموزشی و هدایت سایر بهره برداران و نظارت فنی در طول اجرای طرح


شرح وظایف دفاتر معاونت ترویج و نظام بهره برداری
الف) شرح وظایف دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج
1. تهیه و تدوین طرح ها و نظارت بر بازنگری آن با همکاری دفاترمعاونت ترویج وقسمتهای تابعه
2. برنامه ریزی و هماهنگی برای بکارگیری منابع انسانی و امکانات موجود معاونت ترویج و نظام بهره برداری در طرح تسریع انتقال یافته ها
3. همکاری در تبیین و ثبت شرح وظایف دفاتر معاونت ترویج در ارتباط با طرح تسریع انتقال یافته ها
4. تبیین شرح وظایف زیربخش های مختلف و تفاهم با آنان در قالب طرح تسریع
5. برگزاری گردهمایی های ملی، منطقه ای و کارگاه های توجیهی و مشورتی برای کلیه دست اندرکاران اجرایی طرح در کشور
6. تشکیل دبیرخانه ستاد برنامه ریزی و هماهنگی ترویج، تحقیق، اجرا، آموزش و بهره بردار طرح تسریع انتقال یافته ها
7. تشکیل هسته های فنی محصولی/ موضوعی دفتر و نظارت بر حسن اجرای وظایف آن
8. نظارت عالیه بر اجرای طرح و رفع نقایص ، تکمیل و اصلاح آن بر اساس ارزیابی های عملیاتی
9. ایجاد سیستم گزارش گیری رایانه ای شبکه ای و جمعبندی و ارائه گزارش کلان علمی و فنی طرح تسریع
10. هدایت تیم های نظارت و ارزیابی و تهیه فرم های ویژه گزارش گیری
11. تهیه دستورالعمل ها، آئین نامه ها و امضای تفاهم نامه (مربوط به طرح تسریع) با دفاتر و زیربخش های مختلف بمنظور اجرای بهتر طرح در سطوح ستادی تا صفی
12. تعیین و تخصیص اعتبارات مربوط به برگزاری گردهمایی ها، کارگاه های توجیهی، مشورتی، آموزشی و مشوق های ایجاد واحدهای بهره برداری هدف برای طرح تسریع (علاوه بر اعتبارات متعارف)
13. عملیاتی کردن سازمان کار طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها در سطوح ستادی تا صفی
14. ابلاغ طرح ها، پروژه ها، آیین نامه ها و تفاهم نامه های مربوط به طرح تسریع به مسئولین و دست اندرکاران جهت اجرا
15. تعیین تعداد واحدهای بهره برداری هدف در هر استان با توجه به ضوابط و ضرائب موجود

ب) شرح وظايف دفتر مطالعات و طراحي ترويج و نظام بهره برداري
1. مشاركت و همكاري در مراحل مختلف برنامه‌ريزي و هماهنگي‏, نظارت و ارزيابي طرح تسريع انتقال يافته ها
2. تعيين و تدوين شرح خدمات طرحهاي مطالعاتي پيشنهادي با همكاري ساير اركان اجرايي طرح تسريع انتقال يافته ها
3. تعيين مجري‏ و تسهيلگر در طرح هاي مطالعاتي پيش بيني شده در طرح ترويجي تسريع انتقال يافته ها
4. بررسي و تدوين پروپوزال نهايي طرح هاي مطالعاتي با همكاري بخشهاي اجرايي و تحقيقاتي ذيربط
5. همكاري و نظارت در مراحل اجرايي طرح هاي مطالعاتي مربوطه
6. همكاري در كاربرد نتايج حاصل از مطالعات با مشاركت ساير اركان اجرايي طرح تسريع انتقال يافته‌ها

ج) شرح وظایف دفتر امور زنان روستایی:
1. همکاری در مکان یابی واحدهای الگویی قابل اجرا در تشکل های زنان روستایی
2. همکاری در برگزاری کارگاهها و برنامه های انتقال یافته های زنان روستایی و تشکلهای مربوطه بمنظور توانمندسازی آنها در اجرای طرح
3. ارتباط با مراکز تحقیقاتی ویژه زنان روستایی و انتقال تجارب و شیوه های کاربردی آنها به مناطق مورد نظر
4. فراهم ساختن حضور فعال زنان روستایی در عرصه های آموزشی و انتقال یافته ها 

د) شرح وظايف دفتر تعاوني هاي توليد و واحدهاي خرد و دهقاني
1. مكان يابي واحدهاي الگويي قابل اجرا در تعاونيهاي توليد با در نظر گرفتن تركيب و تنوع فعاليتهاي كشاورزي
2. معرفي تعاونيهاي توليد مجري طرح ترويجي تسريع انتقال يافته ها
3. همكاري در برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي براي مديران عامل تعاونيهاي توليد بمنظور ارتقاء سطح دانش و اطلاعات آنان
4. زمينه سازي لازم بمنظور همكاري مديران عامل در نيازسنجي و مسئله يابي محل هاي اجراي طرح
5. ارسال پيام هاي ترويجي براي تعاونيهاي توليد منتخب با تاكيد بر همكاري و مشاركت فعال در اجراي طرح
6. معرفي نماينده مديريت نظام بهره برداري استان جهت عضويت در كميته هاي فني استان
7. حضور و مشاركت نماينده دفتر در كار گروه‌هاي تخصصي مرتبط با طرح مذكور
8. هماهنگی و مشارکت دادن اتحادیه های شرکتهای تعاونی تولید (شهرستان و استان) برای تامین بموقع نهاده های کشاورزی مورد نیاز اجرای طرح

ه) شرح وظايف دفتر برنامه ريزي توسعه تشكلهاي بخش كشاورزي
1. زمينه سازي در جهت بستر سازي براي ساماندهي و سازماندهي بهره برداران بمنظور دستيابي به يافته هاي تحقيقاتي
2. ايجاد زمينه هاي مناسب براي ساماندهي انجمن‌ها و كانونهاي حمايتي و هدايتي و خبرگان بخش كشاورزي بعنوان عاملين انتقال يافته ها
3. برگزاري كارگاههاي آموزشي, گردهمايي توجيهي براي كارگزاران مشاركت و بسيج مردمي بمنظور تسهيل در امر انتقال يافته ها
4. شناسايي نخبگان و خبرگان بخش كشاورزي بمنظور بهره گيري از تجارب و دانش آنها براي انتقال دانش فني به ساير بهره برداران
5. سازماندهي فارغ التحصيلان در جهت ارائه خدمات مشاوره اي به تشكلهاي بخش كشاورزي
6. بهره گيري از تجارب و دانش فني خبرگان و بهره برداران عضو تشكلها در مجامع تصميم گيري و تصميم سازي
7. طراحي طرح مدرسه در مزرعه در زمان اجراي فعاليتهاي طرح بسيج سازندگي
8. سازماندهي كارشناسان طرح بسيج سازندگي در شبكه هاي مراقبتي, مبارزه با آفات و بيماريها و ...

و) شرح وظايف اداره كل پشتيباني و تجهيز شبكه ترويج
1. فراهم ساختن زمينه حضور نيروهاي انساني شبكه ترويج در طرح (سربازان و مددكاران ترويجي ...)
2. ساماندهي تجهيزات , فضاها و امكانات آموزشي – ترويجي مورد نياز اجراي دوره هاي آموزشي طرح (در مراكز ترويج و خدمات جهاد كشاورزي)
3. همكاري در برنامه ريزي و هماهنگي جهت تعيين عرصه هاي اجراي طرح از طريق مراكز ترويج و خدمات جهاد كشاورزي
4. همكاري در برنامه ريزي و هماهنگي جهت مكان يابي براي اجراي طرح (انتخاب واحدهاي بهره برداري هدف)

و) شرح وظایف عاملین انتقال یافته ها 
سربازان سازندگی ، بسیج سازندگی و مهندسین ناظر و مشاورین مزرعه به شرحی که در پروژه های محصولی /موضوعی معاونت ترویج و نظام بهره برداری برنامه ریزی شده انجام وظیفه خواهند نمود .

 نمودار خلاصه وظایف دفاتر معاونت ترویج و نظام بهره برداری (دست اندرکار تهیه و اجرای طرح)
شرح وظایف مجری

 نمودار خلاصه وظایف زیربخش های دست اندرکار طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها
شرح وظایف مجری

فصل سوم :
مراحل عملیاتی و روند اجرایی طرح

 مراحل عملیاتی و اقدامات اجرایی طرح :

1. نیازسنجی و مسئله یابی با توجه به اولویتهای محصولی / موضوعی منطقه توسط تیم نیازسنجی انجام می شود. (با مسئولیت کارشناس معین ترویج)

2. دستورالعمل های فنی منطقه ای (بومی) بر اساس نیازسنجی و مسئله یابی انجام شده ، توسط تیم تدوین دستورالعمل با مسئولیت محقق معین آماده می شود.

3. تعداد واحدهای بهره برداری هدف هر استان (واحدهای الگویی هدف ) توسط دفتر برنامه ریزی و هماهنگی ترویج مشخص شده و به استان اعلام می شود.

4. سطح و حجم واحد بهره برداری زراعی، باغی، جنگل، مرتع آبخیزداری، واحدهای دامی، ظرفیت تولید و... با توجه به شاخص های تعریف شده برای واحد بهره برداری هدف مشخص میشود.

5. برای داوطلبان یک برنامه توجیهی اجرا شده و سپس واجدین شرایط از بین آنها انتخاب شده اطلاعات آنها ثبت شده و تحت پوشش طرح قرار می گیرند (مخاطبین هدف) بین صاحبان واحدهای بهره برداری و ترویج قرارداد همکاری منعقد می شود. امنیت اقتصادی بهره بردار و نحوه جبران خسارت احتمالی به وی و تعهد نامبرده مبنی بر اجازه استفاده آموزشی از واحد بهره برداری توسط ترویج و مدت زمان همکاری باتوجه به ماهیت فعالیت زیربخش در قرارداد ذکر می شود.

6. نهاده ها، امکانات و تسهیلات مورد نظر (انگیزه ها و مشوق ها) برای راه اندازی و احداث واحدهای بهره برداری هدف با هماهنگی سایر بخشها تهیه و برای ترغیب و همکاری صاحبان واحدهای بهره برداری در اختیار دست اندرکاران اجرای طرح قرار میگیرد.

7. با بکارگیری توصیه ها و دستورالعمل های فنی و نظارت محقق معین و مدیر واحد بهره برداری، آماده سازی و راه اندازی واحدهای بهره برداری شروع می شود.

8. از زمان آماده سازی و راه اندازی واحدها، مخاطبین هدف در این واحدهای بهره برداری تحت آموزش عملی قرار می گیرند.

9. به منظور ارتقاي سطح دانش،توانايي و افزايش مهارت مخاطبين تحت پوشش در واحد هاي بهره برداري هدف، همزمان از ساير روش هاي انتقال يافته هاي تحقيقاتي متناسب با موضوع /محصول وشرايط آنها استفاده می شود. کارگاه آموزشی، بسته هاي آموزشي ،آموزشهاي فني و حرفه اي وپود ماني ، روشهاي IT ،بازديدهاي صحرايي- فني وشركت در جشنواره ها ،طرحهاي تحقيقي-ترويجي، تطبيقي، مشاركت، برنامه روز مزرعه وهفته انتقال يافته ها از جمله ي اين موارد هستند .

10. محقق معين ،كارشناس ترويج معين ترو يج،كارشناسان اجرا ،آموزش وبهره برداران خبره در تمام مدت اموزش عملي در واحد هاي بهره برداري در كنار بهره برداران حضور دارند.

11. مهندسين ناظر زير نظر محقق معين ، در مديريت واحد بهره برداري مشارکت خواهند داشت .

12. عاملين انتقال يافته(سربازان سازندگي،مددكاران،بسيج سازندگي و كارشناسان كشاورزي بخش خصوصي)در قالب برنامه ريزي انجام شده در عرصه هاي انتقال يافته حضور داشته و وظائف خود را انجام مي دهند.

13. درطول دوره اجرا، نظارت و ارزیابی درجهت بهبود و اصلاح طرح و روشهای اجرایی آن زیر نظر کمیته فنی ترویج ، تحقیق و اجرا و آموزش اجرا خواهد شد.

14. تمامي طرح ها وپروژه هاي ترويجي معاونت ترويج ونظام بهره برداري در قالب طرح ترويجي تسريع در انتقال يافته هاي تحقيقاتي با همكاري و هماهنگي بخش هاي تحقيقاتي ،اجرايي،آموزشي وترويجي برنامه ريزي و اجرا خواهد شد.

15. بهره برداران دوره ديده اي كه به مهارت لازم رسيده اند در فصل بعدي بهره برداري، در احداث واحدهای بهره برداری هدف جدید همکاری داشته و باعث افزایش گستره طرح می شوند.

  نمودار مراحل عملیاتی طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها

 روند اجرای طرح ترویجی تسریع انتقال یافته ها:

الف) تعیین تعداد واحدهای بهره برداری هدف در هر استان
1) ملاک تعیین تعداد واحدهای بهره برداری هدف در هر استان با توجه به سقف 1000 واحد بهره برداری هدف پیش بینی شده در کشور و بر اساس ضرائب استانی ابلاغ شده توسط ستاد بودجه معاونت ترویج می باشد. ضرائب مورد نظر در جدول زیر ثبت شده است.

جدول یک) ضرائب استانی به تفکیک (مورد استفاده ستاد بودجه معاونت ترویج)

استان	ضریب		استان	ضریب
آذربایجان شرقی	50/4		فارس	46/7
آذربایجان غربی	13/4		قزوین	23/2
اردبیل	06/3		قم	35/1
اصفهان	84/3		کردستان	14/3
ایلام	90/1		کرمان	70/5
بوشهر	62/1		کرمانشاه	01/4
تهران	70/3		کهکیلویه و بویراحمد	57/1
جیرفت و کهنوج	30/1		گلستان	30/5
چهار محال وبختیاری	48/2		گیلان	30/4
خراسان جنوبی	70/1		لرستان	15/3
خراسان رضوی	96/4		مازندران	12/7
خراسان شمالی	64/1		مرکزی	16/2
خوزستان	60/4		هرمزگان	10/2
زنجان	17/2		همدان	71/2
سمنان	72/1		یزد	20/2
سیستان و بلوچستان	18/2		جمع کل	100

2) تعداد واحدهای بهره برداری در هر استان با توجه به ضرائب ابلاغی ذکر شده در جدول قبلی محاسبه شده و به شرح زیر می باشد:

جدول دو) تعداد واحدهای بهره برداری هدف محصولی/ موضوعی تخصیص داده شده به هر استان

استان	تعداد واحدبهره برداری		استان	تعداد واحدبهره برداری
آذربایجان شرقی	45		فارس	74
آذربایجان غربی	41		قزوین	22
اردبیل	31		قم	14
اصفهان	38		کردستان	32
ایلام	19		کرمان	56
بوشهر	16		کرمانشاه	40
تهران	37		کهکیلویه و بویراحمد	16
جیرفت و کهنوج	13		گلستان	53
چهار محال وبختیاری	25		گیلان	43
خراسان جنوبی	17		لرستان	32
خراسان رضوی	50		مازندران	71
خراسان شمالی	16		مرکزی	22
خوزستان	46		هرمزگان	21
زنجان	22		همدان	27
سمنان	17		یزد	22
سیستان و بلوچستان	22		جمع کل	1000

در ایجاد واحدهای بهره برداری هدف، شرکتهای تعاونی مشروحه زیر، در اولویت اول خواهند بود. حداقل ایجاد 20% واحدهای بهره برداری هدف ، در استانهای دارای تعاونی تولید به آن اختصاص خواهد یافت.

 ليست شركتهاي تعاوني توليد معرفي شده براي همكاري در طرح ترويجي تسريع انتقال يافته ها

رديف	نام استان	نام شهرستان	رديف	نام شركت تعاوني	سطح زيركشت (هكتار)	تعداد بهره برداران
1	آذربايجان شرقي	اهر	1	شماره يك	4500	253
		جلفا	2	پاياب	7364	1040
		شبستر	3	آراز	1151	196
		كلیبر	4	ساربانقلي	2920	189
		بناب	5	منجوان شرقي تازه گند زوارق	2169	703
2	آذربايجان غربی	ماكو	6	آراز 1	2300	230
		اروميه	7	صوماي جنوبي	2670	358
		مياندوآب	8	كوخان	2300	550
3	ايلام	دهلران	9	وليعصر	1100	42
		دهلران	10	برتش	3000	360
4	اصفهان	بيدگل	11	اميركبير	3500	635
		اصفهان	12	اصفهانك	1000	184
5	چهارمحال و بختياري	بروجن	13	رفاه بلداچي	3400	491
		شهركرد	14	گلدره فرخشهر	1300	205
6	خراسان جنوبي	بيرجند	15	مالك اشتر	5000	790
		نهبندان	16	سهل آباد	1200	247
		سربيشه	17	درح	1875	243
		قايي	18	قدس زيركوه	2880	860
		سرابان	19	آيسك	2500	350
7	خراسان رضوي	كاشمر	20	ترشيز	975	372
		گناباد	21	عابد 8	3700	255
		چناران	22	گلبار 1	915	98
		مشهد	23	ولي عصر	1500	310
		مه ولايت	24	شيرحجاز	2500	235
		قوچان	25	ابريشم 3	1500	290
		سبزوار	26	اترك 15	1000	980
		نيشابور	27	انقلاب	1100	338
		بشرويه	28	فرشنجان	2500	725
		تربت حيدريه	29	بهدشت بشرويه سنبله رخ	217	566
		فريمان	30	نويد 1	700	127
		تربت جام	31	قائم جام	4700	346
		خليل آباد	32	ترشيز 2	1320	1050
		بردسكن	33	صحراي 2	1800	214
		سبزوار	34	استقلال	1977	409
8	خراسان شمالي	مانه و سلمقان	35	اسلام آباد	2100	350
		مانه و سلمقان	36	عشق آباد	1500	300
		فاروج	37	نجف آباد	1500	380
		فاروج	38	چري	1400	108
		فاروج	39	تيتكانلو	5100	740
9	خوزستان	انديشك	40	چم گلك	2430	240
		هنديجان	41	زهره	3500	182
		شادگان	42	سعادت	2200	54
		باغملك	43	نيك جلالي	830	196
		شوش	44	دشت نرگس	4150	128
		دزفول	45	نوين دز	1000	78
		دزفول	46	سبزينه	1467	181
10	فارس ???	شيراز	47	سبزه بستان	4600	450
		سپيدان	48	استقلال 8	2500	320
		ممسني	49	كوپن	1300	440
		كازرون	50	فجر 1	1050	150
		زرين دشت	51	گلبهاري	2500	460
		قيرو كازرين	52 ??	مبارك آباد	6700	800
		ارسنجان	53	خبريز	2000	270
		خرم بيد	54	ميثاق دو	6000	1050
		فسا	55	صحرارود	6060	250
		استهبان	56	طلاي سفيد	2600	330
		داراب	57	پيوسته	3000	230
		نيريز	58  ??	مادوان جهان آرا	2800	341
		لارستان	59	مهتاب شرفويه	2800	76
		جهرم	60	بدرفتح آباد	2450	153
		فيروزآباد	61	فيروزآباد	5300	605
		فراشبند	62	فراشبند	8500	230
		بوانات	63	سرو چمن	4900	450
		مرودشت	64	كناره	2500	312
		آباده	65	سرواريه	600	416
		پاسارگاد	66	وحدت كمين	5000	200
		لامرد	67	تلاش اشكنان	4000	373
			68	???	3500	100
11	قم	قم	69	رحمت آباد	4494	90
		قم	70	شمس آباد	5137	113
		قم	71	قمرود	3449	140
		قم	72	گازران	4110	142
12	كرمان	بردسير	73	لاله زار	2300	323
		كرمان	74	ميلاد محي آباد	1350	145
		بافت	75	دشتاب	3250	216
		شهر بابك	76	شاهد	2775	405
		رفسنجان	77	احمدآباد انار	2000	347
		بم	78	عزيز آباد	2838	77
		سيرجان	79	سعادت آباد	3550	402
		زرند	80	باغ بهار	3000	700
		راور	81	دولت آباد	1200	83
		زرند	82	مزرع سبز	2000	850
		بم	83	دشتخاك	3000	146
		سيرجان	84	ميثاق جاهدگال كاريزدارستان	1500	180
13	كرمانشاه	كرمانشاه	85	زاگرس	1563	173
		كرمانشاه	86	نيلوفر	2899	168
		اسلام آباد غرب	87	خالدي	3215	560
14	گلستان ????	آق قلا	88	پيوند	2500	456
		بندر تركمن	89	سبزدشت قلعه ها	1700	176
		كردكوي	90	رويش مهتر	1588	458
		گنبد	91	كلاته	2000	106
		علي آباد	92	لاله كشت	2235	259
		كلاله	93	گليداغ	7000	729
		مينودشت	94	وحدت ينقاق	2667	691
		گرگان		گران كوه	1800	645
15	مازندران ???	نكا	95	اوجادشت	1191	350
		جويبار	96	دشت كنار	1313	352
		آمل	97	بيج ملك	1114	359
		آمل	98	روددشت	1148	460
16	مركزي	اراك	99	هفتاد قلعه	10800	107
		اراك	100	زرخوشه	10390	318
		خمين	101	پشتكوه	2000	180
17	همدان	كبودرآهنگ	103	اميد قباق تپه	9080	464
		كبودرآهنگ	104	طاسران	5000	270
		كبودرآهنگ	105	كوريجان	4950	300
		رزن	106	شريفي قايش	5190	675
		رزن	107	نويدسر درود	5500	468
		رزن	108	وليعصر چورمق	4400	582
		بهار	109	مهاجران	8800	667
		ملاير	110	امين خردمند	1960	165
18	يزد	طبس	111	نخلستان	1335	369
		ابركوه	112	فراغه	2948	131
19	بوشهر	گناوه	113	رودحله شمالي	2329	93
		دشتي	114	دشت پلنگ	1724	42
20	سمنان	سمنان	115	حوض آقه	1470	72
		شاهرود	116	بيارجمندكشت	2400	162
21	زنجان	خدابنده	117	آزادي	4005	184
22	قزوين	آبيك	119	كوندج	1500	100
23	بويراحمد	گچساران	120	آبدالان	8600	419
جمع کل					377824	39754

ب) عناوین دستورالعملهای موضوعی / محصولی

 عناوین دستورالعملها با توجه به سیاستهای وزارتخانه متبوع، ضرائب زیر بخشی و اولویتها و مزیتهای نسبی توسط هر استان تهیه و در جدول شماره 3 ثبت می شود. پس از نیازسنجی و مسئله یابی محتوای فنی دستورالعمل ها تهیه میشود.

جدول 3
 عناوین دستورالعمل های هر زیر بخش به ترتیب اولویت در استان …………………

زیر بخش			محصولی/ موضوعی
ترتیب اولویت زیربخش	نام زیربخش	ترتیب اولویت محصول/ موضوع
اول		1 2 3 . . .
دو		1 2 3 . . .
سو		1 2 3 . . .
چهار		1 2 3 . . .
پنجم		1 2 3 . . .
ششم		1 2 3 . . .
هفتم		1 2 3 . . .
هشتم		1 2 3 . . .
جمع

جدول تعداد اولویتهای ایجاد واحدهای بهره برداری هدف به تفکیک بخش (در هر استان)

		تعداد واحد	تعداد اولویتهای هر زیربخش (اعلام شده توسط استان)
ردیف	نام استان	بهره برداری مصوب برای هر استان	زیربخش دام	زیربخش زراعت	زیربخش باغبانی	زیربخش منابع طبیعی	شیلات وآبزیان	آب و خاک	صنایع تبدیلی مکانیزاسیون	گیاهپزشکی
1	آذربایجان شرقی	45	5	10	4	3	2	*	3	*
2	آذربایجان غربی	41	4	5	4	3	2	3	4
3	اردبیل	31	4	4	5	2	2	3	3	3
4	اصفهان	38	5	7	4	4	2	5	2	3
5	ایلام	19	3	6	3	2	1	2	1	1
6	بوشهر	16	ارسال نشده است
7	تهران	37	6	8	8	3	*	3	3	*
8	چهارمحال و بختیاری	25	5	6	5	5	3	1	3	1
9	خراسان جنوبی	17	3	9	8	3	1	3	4	5
10	خراسان رضوی	50	5	10	7	4	2	4	1	3
11	خراسان شمالی	16	5	7	9	3	3	5	7	*
12	خوزستان	46	7	7	6	5	5	4	6	7
13	زنجان	22	4	4	3	2	1	2	2	*
14	سمنان	17	2	5	3	2	*	1	1	1
15	سیستان و بلوچستان	22	5	7	8	3	3	4	4	4
16	فارس	74	3	3	1	2	2	1	1	*
17	قزوین	22	4	6	4	3	3	3	1	1
18	قم	14	6	6	5	4	2	3	4	5
19	کردستان	32	6	5	5	2	4	1	4
20	کرمان	56	3	8	7		2
21	کرمانشاه	40	5	10	7	2	2	3	3	5
22	کهکیلویه و بویراحمد	16	6	5	5	3	3	3	3	4
23	گلستان	53		9	11		5	8		4
24	گیلان	43	5	4	4	7	3	3	5	1
25	لرستان	32	6	5	5	3	3	3	3	3
26	مازندران	71	6	5	5	3	3	3	3	3
27	مرکزی	22	5	6	6	4	3	3	3	5
28	هرمزگان	21	ارسال نشده است
29	همدان	27	3	7	5	2	1	5	1	3
30	یزد	22	5	10	7	3	2	5	4	3
31	منطقه جیرفت	13	7	4	4	3	6	3	3	4
32	جمع	1000

شاخص‌هاي لازم براي ايجاد واحد بهره‌برداري هدف

 شاخص‌هاي ايجاد واحدهاي بهره‌برداري الگویی در زيربخش‌هاي مختلف به شرح زير تعريف شده است:

الف ) شاخص‌هاي لازم براي ايجاد واحدهاي بهره‌برداري هدف (زراعت)

• 1) سطح زير پوشش:
  بر اساس تجربيات موفق حاصل از اجراي طرح تسریع انتقال یافته ها و آرماني در بعضی استان های كشور، سطح مناسب براي احداث مزارع الگویی محصولات زراعی حداکثر 01/0 از كل سطح زيركشت هر محصول در هر شهرستان مي‌باشد. ولی آنچه که مورد تاکید می باشد این است که بتوان از واحدهای بهره برداری بزرگ برای آموزش تعداد بیشتری بهره بردار استفاده کرد (با توجه به شرایط و امکانات موجود)

• 2) حداقل افراد بازديدكننده و تحت پوشش پروژه‌هاي مختلف
  حداقل تعداد افراد بازدیدکننده و تحت پوشش انتقال يافته‌ها در هر واحد بهره‌برداري هدف، 600 نفر مي‌باشد.
  
  اين افراد در يك فصل زراعي با كليه عوامل و توصيه‌هاي فني كه باعث افزايش توليد مي‌شوند به صورت عملي در كنار بهره‌برداران خبره تحت آموزش قرار گرفته و به سطح مهارتي مي‌رسند و همزمان ساير روش‌هاي طرح تسريع انتقال‌ يافته‌ها (IT، سيستم‌هاي آموزشي، بازديدها، آموزش‌هاي پودماني وكارگاه‌ها)نيزاين افراد بعنوان مخاطب تحت پوشش قرارمي‌دهد.
• 3) به ازاي هر هكتار از واحدهاي بهره‌برداري هدف زراعي مبلغ 600-400 هزار ریال بابت کمک به خرید نهاده ها یا آماده کردن زمین، تهیه سوخت، ماموریت، حق الزحمه و ایجاد انگیزه اختصاص می یابد.

ب) برای تمام فعالیتهای بخشی، شاخص ها تعیین و پیوست خواهد شد.

الف) فرآیند اجرایی تولید رسانه های ترویجی
     تولید رسانه ها، پس از تعیین موضوعات توسط تیمهای نیازسنجی و مسئله یابی و مهندسی رسانه در هسته مربوط در دو سطح استانی و مرکزی انجام می شود.

استانی:
 کلیه موضوعاتی که کاملا بومی و محلی می باشد به شکل استانی و توسط واحد رسانه های ترویجی استان برنامه ریزی، تولید و اجرا خواهد شد. بودجه های مربوطه نیز از طریق محل اعتبارات طرحهای محصولی/ موضوعی تامین می گردد.
 
در این روش (استانی) کلیه مراحل تولید در سطح استان و با رعایت کلیه استانداردهای هر یک از رسانه ها انجام خواهد شد . انتظار می رود بیشترین حجم تولید رسانه در بخش استانی اتفاق افتد.

مرکزی:
 موضوعاتی که قابل تعمیم به تمام و یا منطقه وسیعی از حوزه جغرافیایی طرح مورد نظر می باشد از طریق ستاد و واحدهای مسئول در زمینه رسانه ها در معاونت ترویج و نظام بهره برداری نسبت به تولید آن اقدام می گردد. بدیهی است تولید بر مبنای استانداردها می باشد و مسئول تهیه متون علمی،کارشناس موضوعی/ محصولی گروههای تخصصی دفتر خواهند بود.

 بودجه مورد نیاز از محل اعتبارات طرح تامین خواهد شد.


 ب)روند اجرایی آموزش های فنی و حرفه ای کوتاه مدت کشاورزی

• 1. نیاز سنجی آموزشی به تفکیک زیربخشهای کشاورزی توسط تیم نیاز سنجی و مسئله یابی ( با مسئولیت ترویج ) در استان انجام می شود. نیازهای شناسایی شده پس از طبقه بندی و اولویت بندی به دفتر ترویج (گروه آموزشهای فنی و حرفه ای) ارائه می شود.
• 2. گروه هدف شامل بهره برداران و دست اندرکاران مورد نظر در واحدهای بهره برداری هدف می باشد .
• 3. دستور العمل فعالیت های مربوط به طراحی دوره ها، تهیه استانداردهای آموزشی ، فرآیند اجرای دوره ها،ارزشیابی ، ثبت و نگهداری سوابق اجرایی دوره ها و صدور گواهی پایان دوره توسط گروه آموزش های فنی و حرفه ای کوتاه مدت کشاورزی انجام خواهد شد .
• 4. استانداردهای آموزشی مربوط به آموزش پودمانی نیز بر اساس نیازهای شناسایی شده و با اولویت زیر پروژه های تعریف شده در پروژه های محصول / موضوعی معاونت ترویج طراحی و ابلاغ خواهد شد .
• 5. جدول حجم برنامه افراد تحت پوشش و اعتبارات مربوط به آموزش های مهارتی و پودمانی بر اساس مخاطبین گروه هدف دست اندر کار اجرای طرح با لحاظ کردن زیر پروژه های تعریف شده در پروژه های محصولی /موضوعی معاونت ترویج و نظام بهره برداری با همکاری استان های مربوطه تهیه و ابلاغ خواهد شد .

آموزش و اطلاع‌رساني دست‌اندركاران اجراي طرح

 كليه گروه‌هاي فني ـ تخصصي دفتر و كارشناسان مستقل دفتر برنامه‌ريزي و هماهنگي ترويج، كارگاه و گردهمايي‌هاي توجيهي ـ مشورتي مرتبط با حيطه كاري خود را در قالب بودجه متمركز تهيه و ارائه مي‌نمايند.
محتواي اصلي كارگاه‌ها و گردهمايي‌ها شامل موارد زير خواهد بود:

• 1ـ موانع و مشكلات ترويجي موجود در انتقال يافته‌هاي تحقيقاتي به بهره‌برداران و بكارگيري يافته‌ها در گسترده وسيع
• 2ـ تشريح و ضرورت اجراي طرح ترویجی تسريع انتقال يافته‌ها در كشور
• 3ـ تشريح طرح عملياتي تسريع در انتقال يافته‌ها
• 4ـ نحوه تدوين و بكارگيري دستورالعمل‌هاي فني محصولي/موضوعي در واحدهاي بهره برداری هدف
  

تركيب اعضاي شركت‌كننده در كارگاه و گردهمايي

 محققين، كارشناسان ترويج، كارشناسان اجرا، کارشناسان آموزش، بهره‌برداران خبره و پيشرو و ساير بهره‌برداراني كه دست‌اندركار اجراي طرح و ایجاد واحدهاي بهره‌برداري و همچنين اعضاي تيم تدوين دستورالعمل ، تيم نيازسنجي و تیم ارزیابی از اعضاي شركت‌كننده خواهندبود.

 نظارت، ارزیابی مرحله ای و ارزشیابی سالیانه فعالیتها:

1. ارزیابی مرحله ای 
ارزیابی مرحله ای فعالیتها به منظور امکان کنترل و نظارت بر اجرای پروژه و زمینه سازی برای ارزشیابی کلی آن صورت می گیرد.
 ارزیابی فعالیتها شامل روشهای گزارش گیری از نحوه اجرای برنامه ها نیز می باشد.

فرم های مرحله ای انجام فعالیتهای مندرج در این پروژه در هر یک از حوزه های تحت پوشش عوامل اجرایی در اختیار هر یک از عوامل اجرایی قرارمیگیرد. نکات مورد نظر در آن شامل موارد زیر است:

• - پیش بینی فعالیتها بر اساس تقویم زراعی منطقه
• - ثبت فعالیتهای انجام شده (بصورت ماهیانه)
• - ثبت مشاهدات ، نتایج و پیشنهادات

2. ارزشیابی سالیانه:
 ارزشیابی سالیانه مشتمل بر حجم و کیفیت فعالیتهای انجام شده و نتایج حاصل از آن می باشد و امکان مقایسه با وضعیت قبل از اجرای پروژه را ایجاد می کند.
 بر این اساس رئیس اداره ترویج شهرستان موظف است بطور ماهیانه گزارش فعالیتها را جمع آوری نموده و همراه نتایج و پیشنهادات و پس از تایید مدیر شهرستان برای مدیریت ترویج و نظام بهره برداری استان ارسال نماید.

 مدیریت ترویج و نظام بهره برداری استان نیز ضمن جمع بندی گزارش های مزبور به همراه نتیجه گیری و پیشنهادات، آنها را در قالب فرم استانی به ستاد برنامه ریزی و هماهنگی ترویج، تحقیق، اجرا و آموزش معاونت ترویج و نظام بهره برداری وزارت جهاد کشاورزی ارسال می نماید. نظارت و ارزشیابی این طرح زیر نظر دبیرخانه طرح تسریع انتقال یافته ها و توسط هسته های فنی محصولی / موضوعی دفتر ترویج و تعدادی از کارشناسان استانی است. در سطح شهرستان نیز مراحل مذکور به عهده شورای ترویج و نظام بهره برداری شهرستان و هسته کارشناسی آن است.

 این کمیته براساس تقویم زراعی مناطق و با برنامه مشخص، بازدیدهای نظارتی مرحله ای از استانها را بعمل می آورد . در این زمینه دوره توجیهی جداگانه ای برای اعضای این کمیته برگزار و دستورالعمل لازم بصورت ضمیمه جداگانه تهیه خواهد شد. علاوه بر ارزیابی مرحله ای و سالیانه فوق الذکر، مطالعات ارزشیابی طرح در قالب تحقیق علمی به روش پیمایشی و مقایسه ای توسط دفتر مطالعات و طراحی ترویج و نظام بهره برداری تهیه و بصورت سالیانه با نمونه گیری تصادفی از بهره برداران تحت پوشش طرح اجرا می شود تا اثربخشی و همچنین نقاط قوت و ضعف فعالیتهای مذکور مشخص شود.

 فصل چهارم: 



- حجم فعالیتها


 - اعتبارات

...

ادامه دارد...