برنج
امروز دو شنبه 29/10/1399
ارسال به دیگران دریافت خبر نامه

کاربر :

Login : ورود







رمز را فراموش کرده ام





Sign up : ثبت نام

0





 
شنبه / /

مديريت انبوهي آفات مهم برنج


مديريت انبوهي آفات مهم برنج

مقدمه

برنج با سطح زير كشت 000 , 953 , 153 هكتار و با ميانگين عملكرد 4 تن در هكتار نقش مهمي در تأمين غذاي مردم جهان دارد. با توجه به سطح زير كشت برنج در ايران (000 , 630 هكتار) و نرخ رشد جمعيت در كشور، سالانه حدود 000 , 500 تن برنج به كشور وارد مي‌شود. بر اين اساس ضرورت دارد تا با بكارگيري راهكارهاي متعدد گام‌هاي مؤثري در جهت افزايش محصول برنج برداشته شود. يكي از اين راهكارها، كنترل آفات كليدي برنج مانند كرم ساقه‌خوار و برگخوار برنج با استفاده از روش‌هايي نظير كنترل زراعي، مكانيكي ، فيزيكي، بيولوژيك و نهايتاً مديريت تلفيقي كه هم ايمن باشد و هم كارآمد ضروري است. کرم ساقه خوار، بوته‌هاي برنج را در مراحل مختلف رشد و نمو مورد حمله قرار داده و موجب خشك شدن جوانه‌ي مركزي و سفيد شدن خوشه‌ها ي برنج مي‌گردد . اين آفت مانند بسياري ديگر از آفات ناچار به زمستان‌گذراني در فصل نامناسب سال مي‌باشد. مهمترين كانون‌هاي زمستان‌گذراني اين آفت ساقه هاي باقيمانده برنج در شاليزار،علف‌هاي هرز حاشيه‌ي مزارع شامل ني، سوروف، شال تسبيح، توق ، قياق و ... مي‌باشند. بر اساس بررسي‌هاي انجام شده توسط محققين در مناطق مختلف استان مازندران و نيز مطالعات انجام شده در ساير كشورها ثابت گرديد عملياتي مانند شخم، آب‌تخت زمستانه و ساير فعاليت‌هاي زراعي بعد از برداشت برنج به همراه كاهش دماي محيط و ريزش نزولات جوي مانند باران ، برف و بند پا يان مفيد ، عوامل بيمارگر قارچي ، باکتريايي و... در كاهش جمعيت لاروهاي زمستان‌گذران در فصول پاييز و زمستان مؤثر مي‌باشند.

اما با توجه به اهميت كرم ساقه‌خوار برنج و نيز اهميت غير قابل انكار لاروهاي زمستان‌گذران در ايجاد آلودگي‌هاي سال بعد و كاهش قابل توجه عملكرد برنج ناشي از تغذيه لاروها به ويژه در نسل دوم و سوم كه معمولا در تابستان و اوايل پاييز هر سال در شاليزار رخ مي دهد از يك سو و از سوي ديگر مصرف ساليانه آفت كش ها در شاليزار كه بخشي از آن نا شي از تر س كشاورزان از خسارت آفات مي باشد آنها را وادار به انجام سمپاشي هاي غيرضروري وحتي غير منطقي مي نمايد كه اين امر نه تنها موجب ايجاد خطر براي كشاورزان و خانواده آنها خواهد بود بلكه ساير مصرف كنندگان برنج و حتي محيط زيست را به خطرخواهد ا نداخت. بنابراين با توضيحات فوق ما را موظف و مسئول خواهد نمود كه در مقابل محيط زندگي خود دلسوزانه و عاقلانه عمل نماييم. بر اساس اين ضرورت سعي گرديد تا با تهيه دستورالعمل فني و آموزشي حاضر، به كشاورزان بياموزيم اگرچه هر ساله كرم ساقه خوار و ساير آفات برنج در شاليزار حضور مي يابند و نيز در مراحل مختلف رشدي با تغذيه از بوته هاي برنج موجب خسارت آنها مي گردند مع الوصف با آگاهي هاي لازم و به موقع مي توان از آلوده نمودن بيشتر محيط زندگي خود و محصولات كشاورزي با مديريتي كه به شرح ذيل اعلام مي گردد به مقدار زياد کاهش داد.


دستورالعمل فني

مديريت کرم ساقه خوار برنج :

الف- بعد از برداشت برنج

1- برنج را از يک سوم انتهايي ساقه برداشت نماييد.

2- بلافاصله بعد از برداشت برنج ،زمين شاليزار را شخم نماييد.

3-از سوزاندن بقاياي برنج در مزرعه خودداري نماييد.

4- کاه برنج را بعد از خرمن کوبي جمع آوري و در يک نقطه از زمين شاليزار نگهداري نماييد.

5- از انتقال کاه برنج به استانهاي برنج خيز ديگر خودداري نماييد.

6- در شاليزارهايي که مستعد کشت و کار براي محصولاتي نظير سبزي ها و بقولات و دانه هاي روغني مي باشد حتي الامکان استفاده نماييد.

7- شاليزارهايي که به هردليل پس از برداشت برنج مورد استفاده قرار نمي گيرد ، آنها را جهت پرورش اردک ، شخم وآب تخت نماييد.

8- اگر چه علف هاي هرز حاشيه مزارع در فصل پاييز و زمستان مي توانند پناهگاه لاروهاي زمستان گذران کرم ساقه خوار باشند ، مع الوصف پناهگاه بسياري از دوستان ما و دشمنان آفات نيز مي باشند لذا دلسوزانه توصيه مي شود که از آتش سوزي و تخريب آنها خودداري نماييد.

ب- مديريت کرم ساقه خوار در خزانه تهيه نشاء

1- از مکان مناسب، آفتاب گير، غير ماندابي استفاده نماييد. و حتي الامکان مکان خزانه را سالانه تغييردهيد.

2- از خزانه هاي با پوشش پلاستيكي جهت تهيه نشاءبا عرض 2متر و طول حداکثر 15 متر استفاده نماييد.

3- براي هر رقم از مقدار بذر توصيه شده استفاده نماييد. از تراکم بيش از ا ندازه بذر در آن خوداري نماييد.

4- براي جلوگيري از سرما و گرمازدگي نشاها ، مراقبت هاي لازم مر بوط به هر سال را رعايت نماييد.

5- با مراقبت منظم و متوالي از خزانه ها در طول ماههاي فروردين و ارديبهشت ، از خسارت نشاها به مقدار زياد مي توانيد جلوگيري نماييد.

6- به جهت تهويه هوا در خزا نه و سازگار نمودن تدريجي نشاها با محيط طبيعي، سعي کنيد متناسب با تغييرات آب و هوايي در هر سال به طور تدريجي نسبت به برداشت پلاستيک از روي خزانه ها اقدام نماييد.

7- پس از برداشت پلاستيک از خزانه ها تا انتقال نشاها به زمين اصلي در 2 يا 3 نوبت با بازديد از خزانه ها دستجات تخم کرم ساقه خوار را جدا نموده و در خاک خزانه دفن نماييد.

8- قبل از انتقال نشاها به زمين اصلي از هيچ نوع حشره کش در خزانه استفاده ننماييد.

5- در صورت ضرورت و امکان مي توان با رهاسازي زنبور تريکو گراما از طريق تريکو کارت چنانچه تخم کرم ساقه خوار موجود باشد آنها را پارازيت ( ا نگلي) نمود.

6-حتي الامکان سعي شود در هر منطقه اي که امکان آن وجود دارد ، نشاکاري به طور همزمان انجام شود.

7- براي همزماني در برداشت محصول ارقام مختلف برنج که از نظر رويشي يکسان نيستند ابتدا ارقام ديرس و ميان رس را کاشته سپس ارقام زودرس را به کاريد که به هنگام برداشت محصول تقريبا زمان برداشت براي همه ارقام يکنواخت شده و از افزايش تراکم پروانه هاي ساقه خوار روي ارقام ديرس خودداري شود.

8- کندن پنجه هاي آلوده به ساقه خوار بعد از نشاكاري همزمان با وجين اول و دوم علف هاي هرز و نيز در مراحل مختلف رشدي ديگر و انهدام آنهادر خاک شاليزار الزامي است .

9-براي ارقام بسيار زود کاشت برنج در منطقه پس از بازديد کارشناسي و در صورت وجود آلودگي کافي به ساقه خوار استفاده از گرانول ريجنت به مقدار 20-15کيلوگرم يا ديازينون گرانول 10% به مقدار 15 کيلوگرم در هکتار توصيه مي گردد.

10- به طور کلي براي ارقام زودرس ، ميان رس و دير رس که متناسب با تقويم منطقه کشت شده باشند . در صورت رعايت موارد بالا نياز به کنترل شيميايي در نسل اول نمي باشد.

11- در صورت نياز به حشره کش ها بهترين نوع فرمولاسيون قابل توصيه تا مرحله آبستني گياه برنج به صورت گرانول مي باشد. که مي توان از يکي از گرانول هاي ريجنت2/0 % به مقدار 15-20 کيلوگرم در هکتار يا گرانول پادان 4 % به مقدار 25-30 کيلوگرم در هکتار يا گرانول ديازينون 10 % به مقدار 15 کيلو گرم در هکتار قابل توصيه است.( يکي از موارد ).


12- در مناطقي كه به هردليل ديرتر از تقويم كشت منطقه نشاكاري مي شود بايستي به دقت مراحل رشدي آفت در درون گياه برنج رديابي شود و زمان مناسب مبارزه بر اساس بيولوژي آفت تعيين مي گردد.

14- استفاده از تله فرموني در ماه هاي بهار به دو صورت رديابي ،کشتن انبوه قابل توصيه مي باشد.

15-استفاده از تله هاي نوري ، فانوسي براي تعيين اولين شکار پروانه و تعيين زمان مناسب مبارزه بيولوژيکي و شيميايي و حتي کشتن شب پره هاي آفت مفيد مي باشد.

16- از اختلاط سموم مختلف حتي الامکان خودداري نماييد مگر به توصيه کتبي شرکت فرموله کننده سموم باشد.

مديريت کرم سبز برگ خوار برنج:

1- رعايت بسياري از موارد اشاره شده بالا کمک شاياني در کاهش مصرف سم خواهد نمود.

2- براي نسل اول و دوم اين آفت نيازي به حشره کش نمي باشد.

3-براي نسل سوم نيازي به سمپاشي نيست ولي توصيه مي شود بعدازظهر ها (5 بعدازظهر به بعد و صبح ها 7-9 صبح ) از سمپاش موتوري صد ليتري با فشار 40-30 بار فقط آب پاشي شود(مبارزه مکانيکي)

4- بعد از انجام مراحل فوق چنانچه جمعيت لاروها در واحد سطح زياد باشد يک مرتبه محلول پاشي با سموم امولسيونه چنانچه با محلول پاشي عليه کرم ساقه خوار توام باشد کفايت مي کند.

5- هنگامي که هوا ابري يا بارندگي ملايم باشد، امکان طغيان کرم سبز برگخوار زياد خواهد بود.

6- چون کرم سبز برگخوار به صورت شفيره در مرداد ماه به دياپوز مي رود ، لذا برگ پرچم اغلب ارقام برنج از خسارت آن محفوظ مانده و دليلي براي سمپاشي عليه آن موجود نمي باشد.

مديريت مگس خزانه :

1- براي تهيه نشا از خزانه زير پلاستيکي استفاده نماييد.

2- از خزانه سنتي که عامل جلب و خسارت به گياهچه هاي برنج مي باشد استفاده ننماييد.

3- در صورت آلودگي خزانه تهيه نشا به مگس خزانه ابتدا با خشکاندن آب خزانه به مدت 24 ساعت و سپس خشکاندن آب خزانه در شب و آبياري ملايم کمتر از يک سانتي متر در روز به مدت 2 روز مي توان باعث مرگ تعداد زيادي از لاروهاي مگس در خزانه شد.

4- چنانچه اين روش موثر واقع نشد با استفاده از حشره کش ديپترکس به صورت محلول پاشي با فشار ملايم در خزانه سمپاشي شود.

مديريت شب پره تک نقطه اي:

1- معمولا در خرداد ماه به طور محدود و در شهريور ماه و ماههاي مهر و آبان به طور

نا محدود جمعيت لاروها افزايش مي يابد. چنانچه در تابستان با گرما و خشکي شديد روبرو شويم جمعيت لاروها به طور طغياني افزايش مي يابد.

2- به دليل اينکه فعاليت تغذيه اي لاروها از بوته هاي برنج در غروب وشب ها انجام مي شود لازم است با استفاده از يک حشره کش امولسيونه مانند ديازينون 60 % به مقدار يک در هزار ( 100 سي سي سم در 100 ليتر آب ) با استفاده از سم پاش موتوري سمپاشي شود.

3- محل اصابت محلول سمي بايستي حتي الامکان به يک سوم فوقاني گياه برخورد نمايد.

4- از گرفتن سر لانس بالاي بوته ها به صورت مه پاش خودداري شود.

5- در مواردي که جمعيت لاروها کم باشد با استفاده از سم پاش موتوري با فشار بالا فقط آب پاشي شود. و زمان آب پاشي عصر ها باشد.

***********

*** به منظور حفظ محيط زيست و سلامت خودتان و ساير مصرف کنندگان برنج از مصرف بي رويه حشره کش ها در شاليزار خودداري نماييد.

*** به هنگام ضرورت در سمپاشي عليه آفات مهم برنج با کارشناسان خبره گياهپزشکي مشورت نماييد. و بعد ازنمونه برداري از زمين شاليزار و بررسي وضعيت لاروي ( چنانچه در سنين 1-2 لاروي باشند نه فقط با مشاهده تعدادي پنجه هاي آلوده و خسارت زده ) اقدام به مبارزه شيميايي نماييد.

*** از فروشگاههاي مجاز سم خريداري نماييد.

***به تاريخ توليد و انقضا سموم توجه کافي نماييد.

*** به نحوه نگهداري سموم وسلامت سموم اطمينان داشته باشيد.

*** سمپاشي را براساس عادت گذشته و توصيه دوستان انجام ندهيد.

*** در بعضي مواقع سمپاشي عليه ساقه خوار و برگخوار و تک نقطه اي ممکن است همزمان با شد در آن صورت با محلول پاشي و ترجيحا از نوع امولسيونه ( در آب شيري مي شود) به مقدار مجاز استفاده نماييد. در نتيجه نه تنها در مصرف سم و هزينه توليد برنج صرفه جويي مي شود بلکه در حفظ محيط زيست و سلامت خودتان و ساير موجودات زنده کمک هاي ارزنده مي نماييد.

مهرداد طبري

محقق حشره شناسي و عضو هيئت علمي بخش آفات و بيماري هاي گياهي



معاونت موسسه تحقيقات برنج در مازندران





اگر در مورد این مطلب نظری دارید می توانید در این قسمت ارائه نمائید:
نام
ایمیل
نظر لطفا فارسی تایپ کنید :
 
نظرات ارسال شده :

نام : ابراهيم مرشدي ایمیل : ebrahim_m_52@yahoo.com زمان ارسال :
سه شنبه / /
فعال :

عالي است دست مريزاد






آرشیو :



تماس با ما :   info@berenge.com
استفاده از اطلاعات سایت با ذکر منبع ( و لینک مربوط به اطلاعات ) بلامانع است
سایت برنج    www.berenge.com