اطلاعات كلي • درآمد ناخالص ملي: 2830 دلار
• منابع آبي تجديد شونده: km3 2530
• غذاي اصلي: برنج، روغن و چربي، آجيل، گياهان ريشهاي و غدهاي، ذرت
• مصرف برنج در سال 1999: 154 كيلوگرم برنج آسياب كرده براي هر نفر در سال
فصل توليد |
كاشت |
برداشت |
فصل اصلي، جاوه و جنوب سوماترا |
اكتبر - مارس |
فوريه – ژوئن |
فصل اصلي، سولاوسي |
مه - ژوئن |
اوت – اكتبر |
فصل اصلي، سوماترا |
ژوئيه - سپتامبر |
نوامبر – دسامبر |
مجمعالجزاير اندونزي از عرض جغرافياي o6 درجه شمالي تا o11 درجه جنوبي و طول جغرافيايي o95 – 141 درجه شرقي يا در حدود 2000 كيلومتر از شمال به جنوب و 5000 كيلومتر از شرق
به غرب امتداد دارد. در اين كشور بيش از 13000 جزيره وجود دارد، از جمله پنج جزيره
بزرگ دنيا: سوماترا، كاليمانتان (بخش اندونزيايي بورنئو)، ايريان جايا (غرب گينه جديد)،
سولاوسي (سبلس)، و جاوه.
اندونزي در aez3، با ويژگي
منطقه گرمسيري مرطوب و گرم قرار دارد. بخش اعظم اندونزي
داراي اقليم گرمسيري مرطوب با بارش فراوان و درجه حرارت بالا ميباشد. ميزان بارش سالانه
از 1000 تا بيش از 5000 ميليمتر در سال متغير ميباشد، و بيش از %90 از كشور ميانگين
بارش بيش از 1500 ميليمتر را دريافت ميكند. دسامبر بيشترين ميزان بارندگي در ماههاي
دسامبر تا مارس ميباشد.
اندونزي، با جمعيت 215 ميليون نفر در سال 2001، چهارمين كشور پرجمعيت
جهان ميباشد. به علت رشد اقتصادي سريع و برنامه تنظيم خانواده فعال، رشد جمعيت در اواخر دهه 1960
و اوائل دهه 1970 از %4/2 در سال به %5/1 كاهش يافته است، و سازمان ملل پيشبيني مينمايد
كه اين نرخ تا سال 2015 به كمتر از %1 ميرسد. ميانگين تراكم جمعيت km2/111 ميباشد،
اما، در جاوه، كه تقريباً %60 از مردم در آن سكونت دارند، تراكم جمعيت تقريباً km2/680
ميباشد. سهم جمعيت در نواحي شهر تا %40 افزايش يافته، و بقيه در نواحي روستايي ميباشند.
در حدود نيمي از جمعيت فعال اقتصادي در كشاورزي فعاليت دارند، اما بسياري از اين افراد
سهم قابل توجهاي از درآمد خود را از فعاليتهاي غير اقتصادي بدست ميآورند. سوء تغذيه
در ميان كودكان گروه سني 2-5 سال (اندازهگيري شده با تقسيم وزن بر سن) %34 برآورد
شده است.
پيشرفتهاي اخير در بخش برنج بخش كشاورزي (از جمله جنگلباني و شيلات) در تقريباً يك- ششم درآمد ناخالص ملي در سال
2000 سهيم ميباشد، كه سهم محصول برنج يك- چهارم آن ميباشد. برنج، با اختصاص بيش از
نيمي از مصرف كالري و تقريباً نيمي از مصرف پروتئين، تقريباً %40 از محصول كل نواحي
زير كشت را تشكيل ميدهد،و غذاي اصلي كشور ميباشد. برنج %20 از كل هزينههاي فقيرترين
گروه جمعيت شهري را تشكيل ميدهد. حتي در نواحي روستايي، بسياري از افراد فقير مصرف
كنندگان خالص برنج ميباشند، زيرا %45 از خانوادههاي روستايي در جاوه مالك زمين نيستند
و %20 ديگر مالك كمتر 25/0 هكتار ميباشند. در دهه 1970 و اوائل دهه 1980، اندونزي
بزرگترين وارد كننده برنج در جهان بود، كه اغلب يك چهارم كل عرضه بازار جهاني را وارد
مينمود. با اينحال، از سال 1967 تا 1986، توليد كل برنج سه برابر شد، احتمالاً بيشترين
نرخ رشد توليدي غذاي اصلي در تاريخ بشريت، و در اواسط دهه 1980 خودكفايي حاصل شد. اين
رشد سريع توليد از طريق سازگاري گونههاي پرمحصول جديد و كودها توسط كشاورزان بدست
آمد. سازگاري اين گونهها با برنامههاي دولتي همانند كاهش مصرف كودها و تثبيت قيمت
برنج در حد روند طولاني مدت قيمتهاي جهاني تسهيل شد. سرمايهگذاريهاي گسترده در زير ساختارهاي روستايي از جمله آبياري، جادهها، و مدارس نقش مهمي ايفاء نمود.
از آنجايي كه محصول در هر هكتار بيشتر از دو برابر اواسط دهه 1960 تا اواسط دهه 1980
ميباشد، ميانگين توليد داخلي امروزه بيشتر از ده سال قبل نميباشد. ركود عامل اوليه
بازگشت اندونزي به عنوان بزرگترين وارد كننده در بازار جهاني در نيمه دوم دهه 1990
ميباشد. عليرغم شهرنشيني مداوم، نواحي زيركشت برنج طي دهه گذشته، از 5/10 ميليون
هكتار در سال 1990 به تقريباً 12 ميليون هكتار در سال 1999 رسيد.
سياست برنج پس از بحران اقتصادي جنوب شرقي آسيا كه منجر به استعفاء رئيسجمهور سوهارتو
در سال 1998 شد، تغيير يافت. افزايش قابل توجه قيمت برنج در اواخر سال 1998، منجر به
افزايش قابل توجه فقر شد، و همين امر تغيير سياست را در پي داشت. از آنجايي كه مؤسسه
پشتيباني داخلي بالوگ داراي كنترل انحصاري بر واردات و صادرات برنج بود، سازگاري با
برنامه تثبيت صندوق بينالمللي پول منجر به ورود تاجران بخش خصوصي شد، كه تنها براساس
تعرفه مجاز به اتخاذ تصميمات وارداتي ميباشند. حمايت موفقيتآميز بالوگ از قيمت پايه در مزرعه به مدت 30 سال، به علت محدوديتهاي سياسي و سازماني پايان يافت. اخيراً، تمام
محدوديتهاي مصرف كود از بين رفته است.
وضعيت برنج
همانند اواسط دهه 1990، %54 از نواحي زيركشت برنج در اندونزي آبي، %35 دشتهاي ديم،
و %11 ارتفاعات ميباشند. تقريباً تمام نواحي آبي ميتواند تحت كشت دو يا چند محصول
برنج در سال قرار بگيرد، و بسياري از نواحي ديم داراي شرايط رشد مطلوب ميباشند. بيشتر
دشتهاي آبي تحت كشت برنج در دشتهاي سيلابي قرار دارند. با اينحال، در دامنههاي كوه
كه آب وجود دارد نيز يافت ميشوند. زمينهاي ديم در دشتهاي سيلابي و مناظر موجي شكل
قرار دارند. زمينهاي مرتفع اغلب در مناظر موجي شكل قرار دارند. برآوردهاي اخير اين
است كه در حدود %80 از زمينهاي برنج تحت كشت گونههاي مدرن قرار ميگيرند. در جاوه،
بيشتر برنج نشا ميشود. نيروي كار مورد استفاده در توليد برنج نسبتاً زياد است، معمولاً
بيش از 200 كارگر روزمزد براي محصول در هر هكتار ميباشد.
محدوديتهاي توليد در دشتهاي آبي و ديم مطلوب، به خصوص در جاوه، كاربرد نسبتاً زياد كودهاي نيتروژني
عدم تعادل مواد غذايي را به مشكلي جدي بدل ساخته است. اندونزي در برابر تغييرات پديده
تغييرات جوي جنوبي اِل نينو (enso) آسيبپذير ميباشد. در سالهايي كه دماي آب زميني
در غرب اقيانوس آرام افزايش مييابد، كه نشان دهنده پديده ال نينو ميباشد، توليد برنج
دچار كمبود ناشي از كاهش سطح زيركشت برنج (برعكس محصولات كمتر) ميشود.
در ارتفاعات زير كشت برنج، فرسايش مشكلي جدي است زيرا زمينها در سرازيريها نه محصور
ميباشند نه پله پلهاي. اين مسئله موجب بروز مشكلات رسوبي جدي در سيستمهاي آبياري
دشتها ميشود. كشت راهرويي و پلهپلهاي در برخي از نواحي مورد استفاده
قرار ميگيرد، اما اين فعاليتهاي زراعي مورد استفاده كشاورزان نميباشد. خاك نواحي مرتفع فرسوده
و شسته ميشود، كه موجب بروز مشكلات مسموميت آلومينيوم و كمبود ماده غذايي فسفر ميشود
كه موجب كاهش محصول ميشوند. خاصيت اسيدي خاك در باتلاقهاي كشندي به علت خاك داراي
اسيد سولفات مشكلي جدي به شمار ميرود. اين مسئله با مسموميت ناشي از آهن و كمبود فسفر
و مواد غذايي ديگر همراه ميباشد.
فرصتهاي توليد اندونزي داراي كادر محققان توانا در انجام تحقيقات برنج و همكاري با همكاران ديگر كشورها
ميباشد. مؤسسه تحقيقات برنج (rir)، واقع در سوكاماندي، غرب جاوه، مؤسسه اصلي انجام
تحقيقات بيوفيزيكي در مورد برنج ميباشد. چند آزمايش و ارزشيابي در مورد برنج توسط
مؤسسه منطقهاي مؤسسه ارزشيابي تكنولوژي كشاورزان (aiat) در سطح استاني انجام شده است.
مركز تحقيقات كشاورزي- اجتماعي- اقتصادي (caser)، واقع در بوگور، داراي قدمت طولاني
در انجام تحقيقات اجتماعي- اقتصادي در مورد برنج و بخش كشاورزي به صورت گستردهتر ميباشد.
تحقيقات بعدي بايد در حوزههاي متعددي انجام شود:
- دستيابي به توليدات بيشتر و قابل دوام برنج از طريق تركيب مديريت محصول و منابع.
- پرورش گونههايي با بازده بيشتر (اندونزي عضو شبكه برنج پيوندي ميباشد) و آزمايش و
توسعه فعالانه گونههاي جديد گياهي
- پرورش گونههاي مقاوم در برابر آفات و بيماريها با استفاده از انتخاب علامتگذار و
تكنيكهاي ديگر
- توسعه گونههاي مقاوم در برابر خشكسالي و مسموميتهاي ناشي از خاك
- توسعه گونهها و استراتژيهاي ديگر براي تثبيت محصول
- توسعه استراتژيهاي بهبود يافته مديريت مواد غذايي
- تنوع محصول
(1) سهم كالري و پروتئين از برنج، 1966- 99
(2) شاخصهاي توليد برنج، ناحيه، و محصول، 1966- 2000
(3) توليد سرانه (به صورت شالي)، 1966- 99
(4) وضعيت تجارت خالص، 1966- 99
آمار مقدماتي، اندونزي
|
1985 |
1990 |
1995 |
1998 |
1999 |
2000 |
ناحيه زيركشت (هكتار) |
293/902/9 |
357/502/10 |
760/438/11 |
499/716/11 |
204/963/11 |
068/523/11 |
محصول (تن/ هكتار) |
9/3 |
3/4 |
3/4 |
2/4 |
3/4 |
4/4 |
توليد (تن) |
944/032/39 |
752/178/45 |
140/744/49 |
844/199/49 |
388/866/50 |
000/00/51 |
واردات برنج (تن) |
853/33 |
577/49 |
700/157/3 |
958/894/1 |
060/748/4 |
na |
واردات شالي (تن) |
0 |
0 |
051/1 |
461 |
539/9 |
na |
صادرات برنج (تن) |
712/258 |
911/1 |
5 |
981/1 |
701/2 |
na |
صادرات شالي (تن) |
096/381 |
100 |
0 |
57 |
1 |
na |
|
|
|
|
|
|
|
جمعيت، كل (1000×) |
332/167 |
812/182 |
464/197 |
338/206 |
255/209 |
na |
جمعيت، كشاورزي (1000×) |
419/87 |
085/93 |
591/93 |
679/93 |
651/93 |
na |
ناحيه كشاورزي (1000× هكتار) |
350/39 |
083/45 |
980/41 |
164/42 |
na |
na |
ناحيه كشاورزي آبياري شده (1000× هكتار) |
300/4 |
410/4 |
684/4 |
815/4 |
na |
na |
كل مصرف كود (تن) |
800/971/1 |
000/387/2 |
200/529/2 |
900/772/2 |
na |
na |
تراكتورهاي مورد استفاده در كشاورزي (تعداد) |
033/12 |
955/59 |
991/59 |
000/70 |
na |
na |
ترجمه و تنظيم : مائده قويدل – کارشناس و مترجم زبان انگليسي