كشور چين

كشور چين بين عرض جغرافيائي
54- 18 درجه شمالي و 135- 73 درجه شرقي واقع شده است. از نظر توپوگرافي، سرزمين چين
داراي 33 درصد كوهها، 26 درصد فلات، 19 درصد حوضه‌هاي آبخيز 12 درصد دشت و 10 درصد
تپه‌ها تشكيل شده است. prefix="o" ?>

چين در بين، چهار ناحيه
شرقي قرار دارد كه شامل مناطق نيمه گرمسيري و معتدله است. ناحيه پنجم شرقي

(aez5) گرم و خشك و نيمه گرمسيري با بارندگي
تابستانه، ناحيه ششم شرقي (aez6) lang="ar-sa" style="font-size: 10pt; font-family: tahoma">
گرم نيمه مرطوب گرمسيري با بارندگي تابستانه، ناحيه هفتم شرقي

(aez7) گرم و سرد مرطوب نيمه گرمسيري با بارندگي
تابستانه و ناحيه هشتم شرقي با اقليم سرد نيمه گرمسيري با بارندگي تابستانه است. گياه
برنج عمدتاً در ناحيه شش و هفت شرقي توليد مي‌شود.

چين داراي اقليم موسمي
با تابستان گرم و زمستان سرد همراه با تفاوت بارش فصلي و نوسانات شديد سالانه اقليمي
كه از مشخصات آب و هواي قاره‌اي است متمايز مي‌شود. اقليم چين بسيار متنوع و پيچيده
مي‌باشد كه بارندگي شديد، بادهاي سرد و طوفان از ويژگي‌هاي بارز اين نوع آب و هوا مي‌باشند.

اقليم چين را براساس
ميزان رطوبت از مناطق ساحلي تا شمال غربي به چهار منطقه تقسيم‌بندي مي‌كنند:

1- ناحيه مرطوب: ناحيه
مرطوب شامل جنوب كوههاي كين لينگ و رودخانه‌هاي هو است. 32% مساحت كل كشور چين را شامل
مي‌شود.

2- منطقه نيمه مرطوب:
ناحيه نيمه مرطوب شامل قسمت مركزي و شمال شرقي چين است. 15%

3- ناحيه نيمه خشك: 22%

4- ناحيه خشك: 31%

چين پرجمعيت‌ترين كشور
دنياست. در سال 1999 ميلادي، جمعيتي معادل 3/1 ميليارد بود كه تقريباً 66% آن در مناطق
روستائي زندگي مي‌كردند. prefix="v" ?> o:spt="75" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" stroked="f"> id="_x0000_i1025" fillcolor="window" o:ole="" style="width: 12pt; "
type="#_x0000_t75"> dir="ltr" style="font-size: 10pt; font-family: tahoma"> lang="ar-sa" style="font-size: 10pt; font-family: tahoma"> style="mso-spacerun: yes">جمعيت كشور در شمال، شمال شرقي، شرق و مناطق
جنوب مركزي متمركز شده است كه فقط 44% مساحت كل كشور را در بر مي‌گيرد. بقيه جمعيت

type="#_x0000_t75">


 در بخش‌هاي جنوب
غربي و شمال غربي پراكنده شده‌اند. به دليل اجراء طرح خانواده و محدوديت داشتن فرزند،
رشد سالانه جمعيتي از 6/2% در اواخر دهه شصت به 9/0% در اواخر دهه نود ميلادي رسيده
است.

پيشرفت‌هاي
اخير در بخش برنج:

برنج غذاي اصلي مردم
چين است و تقريباً 35 درصد غلات توليدي در سال 2000 ميلادي است (معادل 345 ميليون تن).
ولي در بعضي از مناطق بويژه مناطق شمالي كشور گندم غذاي اصلي است. هرچند برنج هنوز
غذاي اصلي مردم چين محسوب مي‌شود ولي اهميت آن در رژيم غذائي مردم در 15 ساله گذشته
كاهش يافته است. در سال 1985، سهم كالري اكتسابي برنج از 38% به 30% كاهش ولي سهم كالري
گرفته شده از گندم از 22% به 19 درصد كاهش يافته است. از نظر پروتئين، سهم برنج و گندم
در جذب پروتئين كل، در اواخر دهه 80 ميلادي فقط
type="#_x0000_t75">
dir="rtl"> dir="rtl"> بوده است ولي در اواخر
دهه نود ميلادي همين سهم شديداً كاهش پيدا كرده است و هم اكنون درصد

type="#_x0000_t75">
dir="rtl"> dir="rtl"> از غلات تأمين مي‌شود.

چين بزرگترين توليد كننده
برنج دنياست و 32 تا 35% برنج دنيا را تأمين مي‌كند. (هندوستان بيشترين سطح زيركشت
را دارد ولي عملكرد در واحد سطح (هكتار) كمتري دارد). بجز ژاپن و كره، متوسط عملكرد
در واحد سطح چين در آسيا بيشترين مقدار است. چون از شرايط اقليمي و كشت كار مناسب برخوردار
است. بيشترين سطح زيركشت برنج در دهه 70 ميلادي و در حدود 37 ميليون هكتار بود كه امروز
به 30 ميليون هكتار كاهش يافته است. كاهش سطح زيركشت ناشي از اصلاحات اقتصادي و كاهش
نيازمندي حكومت مركزي به افزايش محصول و افزايش هزينه توليد بوده است. در سالهاي اخير،
مناطق برنج‌خيز در استانهاي ساحلي نظير گوانگ دانگ و زين جيانگ متمركز شدند. هونان،
بزرگترين استان توليد كننده برنج چين است و عمده زراعت برنج در دشت رودخانه يانگ تسه
است كه داراي آب فراوان و در دسترس مي‌باشد ولي توليد برنج در بخش‌هاي شمالي كشور چين
در سالهاي اخير بهبود يافته است بطوريكه سهم آن در توليد ملي دو برابر شده است (از
6/7% در سال 1989 به 3/13% در سال 1999 رسيده است).

عمده افزايش در مناطق
شمالي كشور چين از استان‌هاي هي ليونگ و جيلين و ليونيگ بوده است. ولي توليد به مقدار
كمي در استان‌هاي هي‌نان و شان‌دانگ افزايش يافت.

كشور چين بطور منظم برنج
وارد و صادر مي‌كند. واردات برنج در سالهاي 1995 و 1996 ميلادي بيشتر از صادرات برنج
بوده است ولي چين بعد از اين تاريخ صادر كننده برنج شده است. در سالهاي 1998 و 1999
جزء چهار كشور بزرگ صادر كننده برنج بود. صادرات برنج در اين سالها باعث ثبات قيمت
برنج در بازار جهاني شد وقتي كه كشورهاي اندونزي و فيليپين بخاطر مواجه شدن با شرايط
اقليمي گرم و خشك شده بودند.

وضعيت برنج:

بيش از 90 درصد سطح زيركشت
برنج چين، آبي است فقط مناطق كمي بصورت ديم كشت مي‌ شود. ولي وضعيت كشت و كار برنج
فرق مي‌كند چون شرايط اقليمي و توپوگرافي متفاوتي دارد. در جنوب شرقي چين به علت بارندگي
فراوان و درجه حرارت بالا، محيطي مناسب براي كشت برنج در مدت بيشتري از سال وجود دارد.
در اكثر مناطق دوبار در سال محصول برنج كشت مي‌شود. در جلگه رودخانه يانگ تسه عمده
كشت به تناوب زراعت برنج و گندم اختصاص يافته است. در شمال شرقي چين، بخاطر درجه حرارت
پايين، بارندگي كم طول دوره رشد برنج كوتاه شده و منطقه زيركشت برنج نيز بخاطر فقدان
آب محدود شده است. اكثر ارقام كاشته شده در اين مناطق از نوع ژاپونيكا بوده و كيفيت
بهتري نسبت به ساير مناطق برنج خيز كشور دارند. مناطق پراكنده كشت برنج نيز در ناحيه
خشك و نيمه خشك شمال غربي چين وجود دارد.

محدوديت‌هاي توليد:

بطور كلي سطح كشت محصولات
زراعي در چين پيوسته در حال افزايش است. سطح برداشت محصول برنج در طي 25 سال گذشته
كاهش يافته است چون تنوع كشت محصول اتفاق افتاد. (در دهه 70 ميلادي سطحي معادل 26%
كل محصولات زراعي به برنج اختصاص يافته بود ولي الان تقريباً به 20% كاهش يافته است).
در همين زمان رشد جمعيت كشور در حدود 13 ميليوم نفر در هر سال بوده است تا اينكه مصرف
سرانه برنج كاهش يافت چون همراه با افزايش تنوع غذائي بود (همانند اتفاقي كه در كشورهاي
ژاپن، كره، مالزي و تايلند پيش آمد). با اين حال افزايش عملكرد در واحد سطح براي رسيدن
به نياز مصرفي برنج بدون واردات اجتناب ناپذير است.

كمبود آب در شمال كشور
چالش مهم ديگري در توليد برنج به حساب مي‌آيد. اگر چه شمال چين فقط 24% منابع آبي كل
كشور را به خود اختصاص داده ولي بيش از 65 درصد زمين‌هاي زراعي چين را در بر مي‌گيرد.
در حاليكه كمبود آب محدوديت مهمي در توليد محسوب مي‌شود ولي سيلاب نيز يك شكل اصلي
است. شوري و فرسايش خاك نيز از چالش‌هاي عمده در ادامه توسعه توليد در شمال چين محسوب
مي‌شود.

اگرچه مردم هنوز به كشت
و كار مشغول هستند ولي بخاطر نياز به نيروي كار در مناطق شهري سير مهاجرت جمعيت از
مناطق توليد صورت مي‌گيرد. در نتيجه تكنولوژي كاهش نيروي كارگري نظير كشت مستقيم يا
پرتابي رواج پيدا كرد. سازمان‌دهي تجارت در آينده با نظارت سازمان تجارت جهاني

(wto) بر روي توليد غلات اثر مي‌گذارد بويژه
براي گندم و ذرت چون قيمت پايه اين محصولات در بازار جهاني بالاست. ولي براي برنج قيمت
پايه تقريباً ثابت است و كمتر دستخوش تغييرات ناشي از واردات برنج مي‌شود.

فرصت‌هاي توليد:

اخيراً متخصصين چيني
موفق شدند براي اولين بار توالي ژنوم برنج اينديكا را تهيه كنند. هم اكنون برنج‌هاي
اينديكا در سطح وسيعي در آسيا كشت مي‌شوند و موفقيت چيني‌ها سبب ايجاد پتانسيل جديد
توليد براي ارقام اينديكاست كه فوايد زيادي براي توليدكنندگان و مصرف كنندگان برنج
در آسيا دارد.

براي فائق آمدن در برابر
چالش‌هاي كمبود زمين و آب، چيني‌ها توانستند پيشرفت نسبي در افزايش عملكرد در واحد
سطح و كارائي مصرف آب برسند. چيني‌ها توانستند به ارقام پرمحصول هيبريد در جهان دست
يابد كه تقريباً
type="#_x0000_t75">
dir="rtl"> dir="rtl"> سطح زيركشت كشور خود
را به آن اختصاص دادند. اخيراً متخصصين روش‌هاي آبياري را ابداع كردند تا ميزان مصرف
آب كاهش يابد. آبياري تناوبي روش ابداعي متخصصان چيني است ايجاد ارقام ديم كه در شرايط
بدون آبياري قابل توصيه است نيز از يافته‌هاي جديد متخصصان چيني است و در مناطقي كه
كمبود آب دارند از اين ارقام استفاده مي‌كنند. با ايجاد كانال شمال به جنوب، چين در
آينده مشكل كمبود آب در حوضه رودخانه زرد را تعديل مي‌كند.

در ساير زمينه‌ها، چيني‌ها
به دنبال روشي براي بهبود مصرف نيتروژن هستند. مصرف كمتر كودهاي ازته و تقسيط آن در
چند مرحله يكي از راهكارها در زمينه افزايش راندمان مصرف ازت مي‌باشد. فرصت‌هاي جديدي
ايجاد شده است تا با مصرف كمتر آفت‌كش علاوه بر بهبود سلامت كشاورزان، باعث كاهش آلودگي
آب‌هاي سطحي و زيرزميني شوند. از سال 1980، چين و ايري

(irri) dir="rtl"> داراي چندين پروژه مشترك هستند از جمله تبادل ژرم‌پلاسم برنج براي
برنامه اصلاحي، اصلاح ارقام براي رسيدن به عملكرد بالاتر، كيفيت مطلوب، مقاومت چند
جانبه به آفات و بيماريها، سازگاري و مطالعات مديريت منابع طبيعي جهت بهبود مصرف كارائي
ازت و آب.

اطلاعات كلي:

درآمد ناخالص ملي: 3920
دلار

منابع آبي تجديد شونده:
km³ dir="rtl"> dir="rtl"> 2800

غذاي اصلي: برنج، گندم،
ارزن، ذرت، گياهان ريشه‌اي و غده‌اي

مصرف برنج در سال 1999
ميلادي: 7/90 كيلوگرم براي هر فرد در سال

فصل توليد